महासराव
महासराव™

खालील माहितीवरून समाजसुधारक ओळखा. अ. ते एलफिन्स्टन कॉलेजमध्ये असिस्टंट प्रोफेसर होते. ब. त्यांनी इ. स. 1840 मध्ये दिग्दर्शन नावाचे पहिले मराठी मासिक सुरू केले. क. ब्रिटीश सरकारने त्यांची 1840 मध्ये 'जस्टीस ऑफ द पीस' म्हणून नेमणूक केली.

Identify the social reformer from the following information. a. He was an Assistant Professor at Elphinstone College. b. He started the first Marathi magazine named Digdarshan in 1840 A. D. c. The British Government appointed him as the 'Justice of the Peace' in 1840.
पर्याय (Options):
a
बाळशास्त्री जांभेकर
Balshastri Jambhekar
✓ योग्य उत्तर
b
गोपाळ गणेश आगरकर
Gopal Ganesh Aagarkar
c
महादेव गोविंद रानडे
Mahadev Govind Ranade
d
विष्णुशास्त्री चिपळूणकर
Vishnushastri Chiplunkar
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय A (बाळशास्त्री जांभेकर) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: १. बाळशास्त्री गंगाधरशास्त्री जांभेकर (१८१२ - १८४६) यांना 'मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक' (Father of Marathi Journalism) मानले जाते. २. ते १८३४ मध्ये मुंबईच्या एलफिन्स्टन इन्स्टिट्यूटमध्ये गणित व विज्ञानाचे पहिले हिंदी/मराठी असिस्टंट प्रोफेसर म्हणून नियुक्त झाले. दादाभाई नौरोजी त्यांचे विद्यार्थी होते. ३. त्यांनी मे १८४० मध्ये 'दिग्दर्शन' हे मराठी भाषेतील पहिले मासिक सुरू केले. यामध्ये इतिहास, भूगोल, भौतिकशास्त्र, निसर्गज्ञान व विज्ञानावर माहितीपूर्ण लेख प्रसिद्ध होत असत. ४. ब्रिटिश सरकारने त्यांच्या विद्वत्ता आणि समाजसेवेची दखल घेऊन १८४० मध्ये त्यांना 'जस्टिस ऑफ द पीस' (Justice of the Peace) ही प्रतिष्ठित मानद पदवी दिली. इतर महत्त्वाचे पैलू: - ६ जानेवारी १८३२ रोजी त्यांनी पहिले मराठी वृत्तपत्र 'दर्पण' (Darpan) सुरू केले (म्हणून ६ जानेवारी हा 'पत्रकार दिन' म्हणून साजरा केला जातो). - १८४५ मध्ये त्यांनी 'बॉम्बे नेटिव्ह जनरल लायब्ररी'ची स्थापना केली. - श्रीपती शेषाद्री परकीय धर्मांतरण शुद्धीकरण प्रकरणात (१८४३-४४) त्यांनी शेषाद्रीचे हिंदू धर्मात पुनर्प्रवेश करून सुधारणावादी भूमिका घेतली.
The correct answer is Option A (Balshastri Jambhekar). Detailed Step-by-Step Analysis: 1. Balshastri Jambhekar (1812–1846) is revered as the Father of Marathi Journalism. 2. In 1834, he was appointed Assistant Professor of Mathematics and Natural Philosophy at Elphinstone College, Bombay, where Dadabhai Naoroji was among his illustrious students. 3. In May 1840, Jambhekar launched 'Digdarshan', the first Marathi monthly periodical/magazine. It published articles on geography, history, physics, chemistry, and nature study to cultivate scientific temper. 4. In 1840, the British administration appointed him a 'Justice of the Peace' (JP) in recognition of his public and intellectual stature. Key Takeaways for MPSC: - Launched the bilingual weekly newspaper 'Darpan' on 6 January 1832 (celebrated across Maharashtra as 'Patrakar Din'). - Pioneered the re-conversion (Shuddhi) movement in the Shripati Sheshadri case (1843-1844). - Founded the Bombay Native General Library (1845) and served as the Native Secretary to the Board of Education.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

२७ जुलै १८८९ रोजी लंडन येथे राष्ट्रीय काँग्रेसच्या 'ब्रिटिश इंडिया कमिटी' च्या स्थापने मध्ये खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती संबंधित होत्या? अ. फिलिप स्प्रॅट, ब्रॅन ब्रॅडले ब. सर ॲलन ह्यूम, डिग्बी क. दादाभाई नौरोजी, व्योमेशचंद्र बॅनर्जी ड. वेडरबर्न, डब्ल्यू. एस. केन

उत्तर पहा ➔
2

‘झांशीची राणी म्हणजे सर्व बंडखोरांमधील एकमेव पुरुष होती’, हे विधान खालीलपैकी कोणी केले?

उत्तर पहा ➔
3

खालीलपैकी नागपूरच्या कोणत्या राजाने आपल्या मृत्यूनंतरच्या वारसाची काहीच व्यवस्था न केल्याने कंपनी सरकारने त्यांचे राज्य खालसा केले होते?

उत्तर पहा ➔
4

२६ जुलै १८७६ रोजी, सुरेन्द्रनाथ बॅनर्जी यांनी स्थापन केलेल्या इंडियन असोसिएशनचे पहिले सचिव कोण होते?

उत्तर पहा ➔
5

होमरूल म्हणजे अ. आपल्या देशाचा कारभार प्राप्त करून घेणे ब. स्वराज्य प्राप्त करून घेणे क. इंग्रजांच्या जोखडांतून मुक्त होणे ड. स्वशासनास प्रतिकार करणे

उत्तर पहा ➔
6

१९०९ मध्ये 'कामगार हितवर्धक सभा' या संघटनेची स्थापना करून कामगारांना शिक्षण, कायदेशीर सल्ला देण्याचे काम खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तींनी केले होते? अ. भिवाजी नरे ब. सीताराम बोले क. हरीहर सोनुले ड. बॅ. हरिश्चंद्र तालचेरकर

उत्तर पहा ➔