जुळणी करा.
(a) अटकेत ठेवलेल्या बंदीला आपल्यापुढे हजर करण्याचा व अटकेच्या कारणाचे समर्थन करण्याचा अटकेत ठेवणाऱ्या सत्तेला न्यायालयाचा आदेश.
(b) चालू असलेले कामकाज योग्य विचारार्थ स्वतःकडे किंवा अन्य न्यायालयाकडे हस्तांतरीत करण्याचा कनिष्ठ सत्तेला न्यायालयाने दिलेला आदेश.
(c) आपल्या अधिकार क्षेत्रात न येणाऱ्या बाबींवर कारवाई करण्यची कनिष्ठ सत्तेला न्यायालयाने केलेली मनाई.
(d) पात्रता नसताना सार्वजनिक पद धारण केलेल्या व्यक्तीला कार्य करण्यास केलेली मनाई.
(i) प्रतिषेध लेख
(ii) अधिकार पृच्छा लेख
(iii) बंदीप्रत्यक्षीकरण लेख
(iv) उत्प्रेषण लेख
पर्यायी उत्तरे:
(a) (b) (c) (d)
जुळणी करा.
(a) अटकेत ठेवलेल्या बंदीला आपल्यापुढे हजर करण्याचा व अटकेच्या कारणाचे समर्थन करण्याचा अटकेत ठेवणाऱ्या सत्तेला न्यायालयाचा आदेश.
(b) चालू असलेले कामकाज योग्य विचारार्थ स्वतःकडे किंवा अन्य न्यायालयाकडे हस्तांतरीत करण्याचा कनिष्ठ सत्तेला न्यायालयाने दिलेला आदेश.
(c) आपल्या अधिकार क्षेत्रात न येणाऱ्या बाबींवर कारवाई करण्यची कनिष्ठ सत्तेला न्यायालयाने केलेली मनाई.
(d) पात्रता नसताना सार्वजनिक पद धारण केलेल्या व्यक्तीला कार्य करण्यास केलेली मनाई.
(i) प्रतिषेध लेख
(ii) अधिकार पृच्छा लेख
(iii) बंदीप्रत्यक्षीकरण लेख
(iv) उत्प्रेषण लेख
पर्यायी उत्तरे:
(a) (b) (c) (d)
Match the following:
(a) Court directs the detaining Authority to produce the detained in the court and justify the cause of detention.
(b) Order of court to an inferior authority to transfer the matter to it or to some other authority for its proper consideration.
(c) Court prohibits an inferior authority from doing an act which does not fall within its jurisdiction.
(d) Court restrains a person from acting in a public office to which he is not entitled.
List II:
(i) writ of prohibition.
(ii) writ of quo-warranto.
(iii) writ of Habeas Corpus.
(iv) writ of certiorari.
Answer options:
(a) (b) (c) (d)
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((iii) (iv) (i) (ii)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मूलभूत हक्कांच्या संरक्षणासाठी प्राधिकलेखांचे (Writs) प्रकार (कलम 32 व 226):
• बंदीप्रत्यक्षीकरण (Habeas Corpus): बेकायदेशीरपणे डांबून ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयासमोर हजर करण्याचे आणि अटकेची कारणे दाखवण्याचे आदेश -> (a) ची जोडी (iii).
• उत्प्रेषण (Certiorari): कनिष्ठ न्यायालयाकडून चालू खटल्याचे कामकाज किंवा निकाल वरिष्ठ न्यायालयाकडे हस्तांतरित करून मागवून घेणे -> (b) ची जोडी (iv).
• प्रतिषेध (Prohibition): आपल्या अधिकारक्षेत्राबाहेरील प्रकरणात कनिष्ठ न्यायालयाने कारवाई करू नये म्हणून मनाई करणे -> (c) ची जोडी (i).
• अधिकार पृच्छा (Quo-Warranto): कोणत्याही व्यक्तीने बेकायदेशीरपणे सार्वजनिक पदावर दावा केला असल्यास 'कोणत्या अधिकाराने पद धारण केले?' याची विचारणा करणे -> (d) ची जोडी (ii).
• योग्य क्रम: (a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii) म्हणजेच पर्याय क्रमांक (1).
• महत्त्वाची टीप: बंदीप्रत्यक्षीकरण = हजर करणे; उत्प्रेषण = हस्तांतरित करणे; प्रतिषेध = मनाई करणे; अधिकार पृच्छा = पदाचा अधिकार विचारणे.
The correct answer is Option A ((iii) (iv) (i) (ii)).
Key Points:
• Constitutional Writs (Articles 32 and 226):
• Habeas Corpus ('To have the body of'): An order calling upon the person who has detained another to produce the detainee before the court to know on what ground he has been confined -> (a) matches (iii).
• Certiorari ('To be certified' / 'To be informed'): Issued to quash an order or transfer a pending case from an inferior court/tribunal to the higher court for proper consideration -> (b) matches (iv).
• Prohibition ('To forbid'): Issued by a higher court to an inferior court/tribunal to prevent it from usurping a jurisdiction with which it is not legally vested -> (c) matches (i).
• Quo-Warranto ('By what warrant or authority'): Issued to prevent illegal usurpation of a public office by a person -> (d) matches (ii).
• The sequence is (a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii), which is Option (1).
• Key Takeaway: Habeas Corpus = produce body; Certiorari = transfer/quash; Prohibition = stay excess jurisdiction; Quo-Warranto = question legal title to public office.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने वाचा व अचूक पर्याय निवडा. (a) भारतावरील चीनच्या...
विधान (A): काही विशिष्ट परिस्थितीमध्ये, राज्य सूचीतील कोणत्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?