#10📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper(2014) +1 गुण

खालील विधाने वाचा व अचूक पर्याय निवडा.
(a) भारतावरील चीनच्या आक्रमणाच्या पार्श्वभूमीवर कम्युनिस्ट पक्षात फूट पडली.
(b) भारत धार्जिण्या कम्युनिस्टांना उजवे तर चीन धार्जिण्या कम्युनिस्टांना डावे असे संबोधले जाऊ लागले.
(c) महाराष्ट्रात उजव्या कम्युनिस्टांचे नेते कॉ. रणदिवे तर डाव्या कम्युनिस्टांचे नेते कॉ. डांगे होते.
(d) कालांतराने डावे कम्युनिस्ट काँग्रेसच्या जवळ गेले, उजवे कम्युनिस्ट मात्र कायम काँग्रेसच्या विरोधात राहिले.
पर्यायी उत्तरे :

Read the following statements and select the correct option.
(a) The Communist party was divided on the background of the Chinese aggression.
(b) The Pro India Communists were referred to as the Rightists while the Pro-china Communists were referred to as the Leftists.
(c) In Maharashtra com. Randive represented the rightist communists while com. Dange represented the leftist communists.
(d) Soon the leftist communists went close to the Congress while the rightists continued their opposition to the Congress.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
सर्व विधाने सत्य आहेत
All the statements are true.
b
विधाने (c) आणि (d) असत्य आहेत
Statements (c) and (d) are false.
✓ योग्य उत्तर
c
विधाने (b) आणि (c) असत्य आहेत.
Statements (b) and (c) are false
d
विधाने (b) आणि (d) असत्य आहेत
Statements (b) and (d) are false.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (विधाने (c) आणि (d) असत्य आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 1964 मधील कम्युनिस्ट पक्षातील फूट:
• 🇨🇳 पार्श्वभूमी: 1962 च्या भारत-चीन युद्धाच्या आणि सोव्हिएत-चीन विचारसरणीच्या वादातून 1964 मध्ये कम्युनिस्ट पक्षात उभी फूट पडली. त्यामुळे विधान (a) सत्य आहे.
• उजवे व डावे गट: मॉस्को/भारत समर्थक कम्युनिस्टांना 'उजवे' (CPI) तर पेकिंग/चीन समर्थक गटाला 'डावे' (CPI-M) म्हटले गेले. त्यामुळे विधान (b) सत्य आहे.
• महाराष्ट्रातील नेतृत्व: कॉम्रेड श्रीपाद अमृत डांगे हे 'उजव्या' कम्युनिस्टांचे (CPI) नेतृत्व करत होते, तर कॉम्रेड भालचंद्र त्र्यंबक रणदिवे (B.T. Randive) हे 'डाव्या' कम्युनिस्टांचे (CPI-M) प्रमुख नेते होते. विधानात ही नावे उलट दिली आहेत, म्हणून (c) असत्य आहे.
• काँग्रेसशी संबंध: प्रत्यक्षात उजवे कम्युनिस्ट (डांगे गट) इंदिरा गांधी आणि काँग्रेसच्या जवळ गेले, तर डाव्या कम्युनिस्टांनी काँग्रेसला तीव्र विरोध कायम ठेवला. त्यामुळे विधान (d) देखील असत्य आहे.
• विधाने (c) आणि (d) असत्य असल्याने पर्याय क्रमांक (2) योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: 1964 मधील कम्युनिस्ट फुटीमध्ये डांगे हे काँग्रेस समर्थक उजव्यांचे (CPI) तर रणदिवे हे डाव्यांचे (CPI-M) नेते होते.

The correct answer is Option B (Statements (c) and (d) are false.).

Key Points:
• Split in Communist Party of India (1964):
• 🇨🇳 Sino-Indian War & Ideological Split: The 1962 Chinese aggression intensified the rift, culminating in the 1964 split of the CPI into the CPI and CPI (Marxist). Hence, (a) is true.
• Left vs Right Factions: Pro-Soviet / Pro-India communists were called 'Rightists' (CPI), while the radical faction aligned with Chinese positions were termed 'Leftists' (CPI-M). Hence, (b) is true.
• Leadership in Maharashtra: Comrade S.A. Dange represented the Rightist faction (CPI), whereas Comrade B.T. Ranadive represented the Leftist faction (CPI-M). Statement (c) reverses this relationship, so (c) is false.
• Relationship with Congress: It was the Rightist CPI (Dange faction) that supported and went close to Indira Gandhi's Congress, while the Leftist CPI(M) remained staunchly anti-Congress. Thus, statement (d) is false.
• Therefore, statements (c) and (d) are false, making Option (2) correct.
• Key Takeaway: In the 1964 CPI split, Dange led the pro-Congress Rightists (CPI) while Randive led the Leftists (CPI-M).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔