📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतीय राज्यघटनेतील _____ सार्वजनिक स्वरूपात फाशी देण्याविरुद्ध अधिकार प्रदान करते.

_____ in the Indian Constitution gives the Right against public hanging.
पर्याय (Options):
a
कलम 20
Article 20
b
कलम 21
Article 21
✓ योग्य उत्तर
c
कलम 22
Article 22
d
कलम 31 D
Article 31 D
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (कलम 21) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जीवित व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचा हक्क आणि न्यायालयीन विस्तार (कलम २१):
• सार्वजनिक फाशीविरुद्ध अधिकार: ॲटर्नी जनरल ऑफ इंडिया विरुद्ध लछमा देवी (१९८६) या गाजलेल्या खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की कोणत्याही दोषी व्यक्तीला सार्वजनिक ठिकाणी फाशी देणे हे क्रूर, अमानुष आणि मानवी प्रतिष्ठेचा भंग करणारे असून ते कलम २१ चे थेट उल्लंघन आहे.
• कलम २१ ची व्यापकता: सर्वोच्च न्यायालयाने विविध खटल्यांमध्ये कलम २१ च्या कार्यकक्षेत अनेक हक्कांचा समावेश केला आहे, जसे की त्वरित खटल्याचा हक्क, मोफत कायदेशीर मदतीचा हक्क, एकांतवासाविरुद्ध हक्क, गोपनीयतेचा हक्क (पुट्टास्वामी खटला) आणि विलंबित फाशीविरोधात दाद मागण्याचा हक्क.
• कलम २०: अपराधांच्या दोषासिद्धीबाबत संरक्षण देते (पूर्वप्रभावी कायद्यांपासून संरक्षण, दुहेरी शिक्षेपासून संरक्षण आणि आत्म-दोषारोपणाविरुद्ध संरक्षण).
• कलम २२: अटक व स्थानबद्धतेपासून विशिष्ट बाबतीत संरक्षण देते.
• कलम ३१D: देशविरोधी कारवायांविरोधी कायद्यांचे संरक्षण (४२ व्या दुरुस्तीने समाविष्ट, ४३ व्या दुरुस्तीने १९७७ मध्ये रद्द करण्यात आले).
• महत्त्वाची टीप: लछमा देवी खटल्यानुसार (१९८६) सार्वजनिक ठिकाणी फाशी देण्याविरुद्धचा अधिकार घटनेच्या कलम २१ (जीविताचा अधिकार) अंतर्गत संरक्षित आहे.

The correct answer is Option B (Article 21).

Key Points:
• Judicial Interpretation of Right to Life and Personal Liberty (Article 21):
• Right Against Public Hanging: In the landmark judgment Attorney General of India v. Lachma Devi (1986), the Supreme Court declared that executing a death sentence by hanging at a public place is barbaric, cruel, and a direct violation of human dignity protected under Article 21 of the Constitution.
• Expansive Scope of Article 21: Over decades, the apex court has read several unenumerated human rights into the ambit of Article 21, including the Right to speedy trial, Right to free legal aid, Right against solitary confinement, Right to privacy (Puttaswamy case), and Right against delayed execution of capital punishment (Shatrughan Chauhan case).
• Overview of Other Options:
• Article 20: Provides protection in respect of conviction for offences (protection against ex-post facto laws, double jeopardy, and self-incrimination).
• Article 22: Provides protection against arrest and detention in certain cases.
• Article 31D: Dealt with saving of laws in respect of anti-national activities (added by 42nd Amendment, repealed by 43rd Amendment, 1977).
• Key Takeaway: Right against public hanging falls under Article 21 (Right to Life and Personal Liberty) as ruled in Lachma Devi (1986).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔