📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

अनुसूचित जातींसाठीच्या राष्ट्रीय आयोगाची कार्ये कोणती आहेत ?
(a) अनुसूचित जातींसाठीच्या कार्यदेशीर सुरक्षा उपायांशी संबंधित सर्व बाबींची तपासणी व परीक्षण करणे.
(b) संसदेला अहवाल सादर करणे.
(c) अनुसूचित जातींच्या सामाजिक व आर्थिक विकासाच्या नियोजन प्रक्रियेत सल्ला देणे.
पर्यायी उत्तरे :

What are the functions of National Commission for SCs ?
(a) Investigate and monitor all matters to the legal safeguards for the SCs.
(b) Present Reports to Parliament.
(c) Advise on the planning process of socio-economic development of SCs.
Answer options :

पर्याय (Options):
a
(a), (c)
(a), (c)
✓ योग्य उत्तर
b
(a), (b)
(a), (b)
c
(b), (c)
(b), (c)
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a), (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग - NCSC (कलम ३३८):
• विधान (a) बरोबर आहे: कलम ३३८(५)(a) नुसार अनुसूचित जातींच्या घटनात्मक व कायदेशीर संरक्षणाशी संबंधित सर्व बाबींची चौकशी व देखरेख करणे हे आयोगाचे प्रमुख कार्य आहे.
• विधान (b) चुकीचे आहे: कलम ३३८(५)(d) नुसार आयोग आपला अहवाल थेट संसदेला सादर करत नाही, तर तो राष्ट्रपतींना सादर करतो. त्यानंतर राष्ट्रपती तो अहवाल संसदेच्या दोन्ही सभागृहांसमोर मांडतात (कलम ३३८(६)).
• विधान (c) बरोबर आहे: कलम ३३८(५)(c) नुसार अनुसूचित जातींच्या सामाजिक आणि आर्थिक विकासाच्या नियोजन प्रक्रियेत सहभाग घेणे व सल्ला देणे हे आयोगाचे कर्तव्य आहे.
• त्यामुळे आयोगाची कार्ये पाहता पर्याय (१) [(a) आणि (c)] अचूक ठरतो.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३३८ नुसार अनुसूचित जाती आयोग कायदेशीर संरक्षणाची देखरेख करतो व विकासासाठी सल्ला देतो; आयोग आपला अहवाल संसदेला नव्हे, तर राष्ट्रपतींना सादर करतो.

The correct answer is Option A ((a), (c)).

Key Points:
• Functions of the National Commission for Scheduled Castes (Article 338):
• Statement (a): Under Article 338(5)(a), to investigate and monitor all matters relating to the safeguards provided for the Scheduled Castes under the Constitution or any other law.
• Statement (b) is INCORRECT: Under Article 338(5)(d), the Commission presents its annual and special reports to the President of India, NOT directly to the Parliament. The President then causes the report to be laid before each House of Parliament under Article 338(6).
• Statement (c): Under Article 338(5)(c), to participate and advise on the planning process of socio-economic development of the Scheduled Castes and evaluate the progress of their development.
• Therefore, only (a) and (c) are the direct statutory functions of the Commission.
• Key Takeaway: Under Article 338, NCSC investigates safeguards and advises on planning; it submits reports to the President, not directly to Parliament.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔