शिक्षणाचा हक्क अधिनियम, 2009 संदर्भात खालील विधाने पहा आणि योग्य पर्याय निवडा :
(a) प्रत्येक मुलाला माध्यमिक शिक्षणाचा मूलभूत हक्क आहे असे हा अधिनियम सुचवतो.
(b) शिक्षण हे समाधानकारक आणि समानतेच्या दर्जाचे असावे.
(c) अनौपचारिक शाळांमधेही ते देता येईल.
शिक्षणाचा हक्क अधिनियम, 2009 संदर्भात खालील विधाने पहा आणि योग्य पर्याय निवडा :
(a) प्रत्येक मुलाला माध्यमिक शिक्षणाचा मूलभूत हक्क आहे असे हा अधिनियम सुचवतो.
(b) शिक्षण हे समाधानकारक आणि समानतेच्या दर्जाचे असावे.
(c) अनौपचारिक शाळांमधेही ते देता येईल.
Consider the following statements regarding the Right to Education Act, 2009 and choose the correct option given below :
(a) It implies that every child has a right to secondary education.
(b) Education should be of satisfactory and equitable quality.
(c) It can be imparted in informal schools as well
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (शिक्षण हे समाधानकारक आणि समानतेच्या दर्जाचे असावे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शिक्षण हक्क कायदा, 2009 (RTE): संविधानाच्या कलम 21A अंतर्गत 6 ते 14 वर्षे वयोगटातील सर्व बालकांसाठी मोफत व सक्तीच्या प्राथमिक शिक्षणाची तरतूद या कायद्याद्वारे करण्यात आली.
• व्याप्तीचे विश्लेषण (विधान a): हा कायदा केवळ प्राथमिक व उच्च प्राथमिक शिक्षणाशी (इयत्ता 1 ली ते 8 वी) संबंधित आहे, माध्यमिक शिक्षणाशी नाही. त्यामुळे विधान (a) चुकीचे आहे.
• गुणवत्ता मानांकने (विधान b): या कायद्यात दर्जेदार, सर्वसमावेशक आणि समान दर्जाचे शिक्षण देण्याची निकड नमूद केली आहे. विधान (b) सत्य आहे.
• शाळांचे स्वरूप (विधान c): कायद्यात मान्यताप्राप्त शाळांसाठी निकष दिले आहेत, अनौपचारिक शाळांना त्यात औपचारिक मान्यता नसते. विधान (c) चुकीचे आहे.
• निष्कर्ष: केवळ विधान (b) सत्य असल्यामुळे पर्याय (2) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: शिक्षण हक्क कायदा 2009 हा 6 ते 14 वयोगटातील प्राथमिक शिक्षणाशी संबंधित असून त्यात समान दर्जाचे शिक्षण अपेक्षित आहे.
The correct answer is Option B (Education should be of satisfactory and equitable quality.).
Key Points:
• Right to Education (RTE) Act, 2009: Enacted pursuant to Article 21A of the Constitution, guaranteeing free and compulsory education to all children aged 6 to 14 years (elementary education).
• Scope Analysis (Statement a): The RTE Act applies strictly to *elementary education* (Class 1 to 8, ages 6-14), not secondary education. Statement (a) is incorrect.
• Quality Assurance (Statement b): The Act mandates that the schooling provided must adhere to specified norms, standards, and equitable quality, ensuring inclusive learning. Statement (b) is true.
• School Definition (Statement c): The statute defines recognized schools with specific infrastructural and teacher-norm frameworks, excluding informal schools from fulfilling formal RTE mandates. Statement (c) is incorrect.
• Conclusion: Only statement (b) is true, making option (2) the correct selection.
• Key Takeaway: The RTE Act 2009 guarantees elementary education (ages 6-14) of equitable quality, omitting secondary and informal school mandates.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणती विधाने भारतीय राज्य घटनेतील तरतुदीनुसार कोणत...
पायाभूत व जड उद्योगावर भरीव खर्च व सार्वजनिक क्षेत्र वाढीवर...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?