पायाभूत व जड उद्योगावर भरीव खर्च व सार्वजनिक क्षेत्र वाढीवर जोर कुठपर्यंत चालू होता ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (आठवी योजना) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महालनोबिस मॉडेल व जड उद्योग: भारताच्या दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेपासून (1956-61) महालनोबिस मॉडेलवर आधारित सार्वजनिक क्षेत्रातील जड आणि पायाभूत उद्योगांवर प्रचंड गुंतवणूक करण्याचे धोरण स्वीकारण्यात आले.
• ⏳ धोरणाचा कालखंड: सार्वजनिक क्षेत्राच्या वाढीवर आणि पायाभूत जड उद्योगांवर भर देण्याचे हे धोरण आठव्या पंचवार्षिक योजनेपर्यंत (1992-97) मोठ्या प्रमाणावर चालू राहिले. त्यानंतर नव्वदच्या दशकातील आर्थिक सुधारणांमुळे खाजगीकरण व उदारीकरणाला प्राधान्य मिळाले.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: तिसऱ्या योजनेने याला सुरुवात केली असली तरी हे धोरण आठव्या योजनेच्या कालावधीपर्यंत मुख्य प्रवाहातील नियोजन धोरण म्हणून टिकून राहिले.
• महत्त्वाची टीप: पायाभूत व जड उद्योगांमध्ये सार्वजनिक क्षेत्राला प्राधान्य देण्याचे नियोजन धोरण आठव्या पंचवार्षिक योजनेपर्यंत प्रभावीपणे सुरू होते.
The correct answer is Option C (Eighth Plan).
Key Points:
• Mahalanobis Strategy & Heavy Industries: India's economic planning from the Second Five-Year Plan (1956-61) onwards was anchored on the Mahalanobis model, prioritizing rapid industrialization and heavy capital goods industries under state ownership (public sector).
• ⏳ Duration of Heavy Industry Focus: This core strategy of massive public sector investment in basic and heavy industries continued dynamically across early planning decades right up until the Eighth Five-Year Plan (1992–97), following which structural economic reforms shifted focus toward liberalization, privatization, and market-led growth.
• Other Options Overview: While the Third Plan initiated heavy industrial momentum, the strategic policy umbrella emphasizing public sector dominance persisted until the Eighth Plan transition.
• Key Takeaway: Massive public sector investments in basic and heavy industries remained a core planning strategy up until the Eighth Five-Year Plan.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
शिक्षणाचा हक्क अधिनियम, 2009 संदर्भात खालील विधाने पहा आणि य...
खालील विधान वाचून अचूक पर्याय निवडा. विधी मंत्रालयाने तयार क...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
