#46📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

भारतीय वृत्तपत्र परिषदेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) भारतीय वृत्तपत्र परिषदेच्या अध्यक्षाची निवड ही राज्यसभेचे अध्यक्ष, लोकसभेचा सभापती आणि परिषदेच्या सदस्यांमधून निवडलेली व्यक्ती यांचा समावेश असलेल्या समितीमार्फत होते.
(b) परिषदेच्या अध्यक्षाचा आणि सदस्यांचा कार्यकाळ हा पाच वर्षांचा असतो.
(c) निवृत्त झालेला सदस्य पुनर्नामांकनासाठी पात्र नसतो.
वरील विधानांपैकी कोणते विधान ने बरोबर आहेत ?

Consider the following statements about Press Council of India (PCI):
(a) The Chairman of the PCI is selected by a Committee consisting of the Rajya Sabha Chairman, Lok Sabha Speaker and a person elected by the members of the Council from among themselves.
(b) The term of the Chairman and the members of the Council is Five years.
(c) A retiring member is not eligible for renomination.
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त (b)
Only (b)
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय वृत्तपत्र परिषद (Press Council of India - PCI) ही प्रेस कौन्सिल कायदा, 1978 अन्वये स्थापन झालेली एक वैधानिक संस्था आहे.
• विधान (a) बरोबर आहे: कायद्याच्या कलम 5(2) नुसार, पीसीआयच्या अध्यक्षांची निवड तीन सदस्यीय समितीद्वारे केली जाते, ज्यामध्ये:
• 1. राज्यसभेचे सभापती
• 2. लोकसभेचे अध्यक्ष
• 3. परिषदेच्या सदस्यांनी स्वतःमधून निवडलेला एक प्रतिनिधी, यांचा समावेश असतो.
• विधान (b) चुकीचे आहे: कलम 6(1) नुसार अध्यक्ष आणि सदस्यांचा कार्यकाळ 3 वर्षांचा असतो, 5 वर्षांचा नाही.
• विधान (c) चुकीचे आहे: कलम 6(7) नुसार निवृत्त होणारा सदस्य पुनर्नामांकनासाठी पात्र असतो (सलग दोनपेक्षा जास्त वेळा नाही).
• म्हणून फक्त (a) हे विधान योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: प्रेस कौन्सिलच्या अध्यक्षांची निवड राज्यसभा सभापती, लोकसभा अध्यक्ष व परिषद सदस्याद्वारे होते; कार्यकाळ ३ वर्षांचा असतो.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• The Press Council of India (PCI) is a statutory quasi-judicial body established under the Press Council Act, 1978.
• Statement (a) is correct: Under Section 5(2) of the Act, the Chairman of the PCI is selected by a three-member committee consisting of:
• 1. Chairman of the Council of States (Rajya Sabha)
• 2. Speaker of the House of the People (Lok Sabha)
• 3. A person elected by the members of the Press Council from among themselves.
• Statement (b) is incorrect: Under Section 6(1), the term of office of the Chairman and the members is three years, NOT five years.
• Statement (c) is incorrect: Under Section 6(7), a retiring member is eligible for renomination for not more than two consecutive terms.
• Therefore, only statement (a) is correct.
• Key Takeaway: PCI Chairman is selected by Rajya Sabha Chairman, Lok Sabha Speaker, and a Council member; tenure is 3 years.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔