📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतातील 'अंदाज समिती' बाबत खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) भारतातील 'अंदाज समिती' ही ब्रिटीश नमुन्यावर आधारित आहे आणि ती 1952 साली तत्कालीन सभापती जी.व्ही. मावळणकर यांच्या शिफारशीनुसार स्थापन करण्यांत आली.
(b) अंदाज समितीमध्ये संसदेच्या दोन्ही सभागृहातील 30 सदस्य असतात.
(c) तिच्या अध्यक्षाची निवड ही समिती सदस्यांकडून होते.
(d) प्रशासनात कार्यक्षमता आणि काटकसर घडवून आणण्यासाठी पर्यायी धोरण सुचविणे हे अंदाज समितीचे कार्य आहे.
वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/ने बिनचूक आहे/त ?
(1) केवळ (a)
(2) (a) आणि (b)
(3) (a), (c) आणि (d)
(4) केवळ (d)

Consider the following statements about 'Estimate Committee' in India:
(a) The Estimate Committee in India has been modelled on the British pattern and was created in 1952 on the suggestion of G.V. Mavalankar, the then speaker.
(b) The Estimate Committee consists of 30 members from the both Houses of Parliament.
(c) It's Chairman is elected by the members of the committee.
(d) The function of Estimate committee is to suggest alternative policies in order to bring about efficiency and economy in administration.
Which of the statements above is/are correct?
(1) (a) only
(2) (a) and (b)
(3) (a), (c) and (d)
(4) (d) only

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
(a) only
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
c
(a), (c) आणि (d)
(a), (c) and (d)
d
केवळ (d)
(d) only
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (केवळ (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अंदाज समितीचे (Estimates Committee) विश्लेषण:
• विधान (a) चुकीचे आहे: स्वातंत्र्योत्तर काळातील पहिली अंदाज समिती १९५० मध्ये तत्कालीन अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरून स्थापन करण्यात आली होती (१९५२ मध्ये मावळणकरांच्या शिफारशीने नाही).
• विधान (b) चुकीचे आहे: अंदाज समितीत एकूण ३० सदस्य असतात आणि हे सर्व ३० सदस्य केवळ लोकसभेतून निवडले जातात; यात राज्यसभेला प्रतिनिधित्व नसते.
• विधान (c) चुकीचे आहे: अंदाज समितीच्या अध्यक्षांची नियुक्ती लोकसभा अध्यक्षांकडून (Speaker) सदस्यांमधून केली जाते (सदस्यांद्वारे निवड होत नाही).
• विधान (d) बरोबर आहे: प्रशासनात काटकसर, कार्यक्षमता व वित्तीय सुधारणा घडवून आणण्यासाठी पर्यायी धोरणे सुचवणे हे अंदाज समितीचे मुख्य वैधानिक कार्य आहे.
• म्हणून पर्याय (४) - केवळ (d) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: अंदाज समितीत सर्व ३० सदस्य लोकसभेचे असतात आणि अध्यक्षांची नियुक्ती लोकसभा अध्यक्ष करतात.

The correct answer is Option D ((d) only).

Key Points:
• Detailed Facts on Estimates Committee:
• Statement (a) is incorrect: The first post-independence Estimates Committee was set up in 1950 on the recommendation of John Mathai, the then Finance Minister (not 1952 on G.V. Mavalankar's suggestion).
• Statement (b) is incorrect: The committee consists of 30 members, but all 30 members are exclusively from the Lok Sabha; the Rajya Sabha has no representation in the Estimates Committee.
• Statement (c) is incorrect: The Chairman of the committee is appointed by the Speaker of Lok Sabha from amongst its members, not elected by committee members.
• Statement (d) is correct: Often termed the 'Continuous Economy Committee', its prime function is to examine estimates and suggest alternative policies to bring about efficiency and economy in administration.
• Only statement (d) is correct.
• Key Takeaway: Estimates Committee has 30 members (all from Lok Sabha); its Chairman is appointed by the Speaker.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔