#14📅 MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (STI)(2017) +1 गुण

खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. अनुच्छेद 262 अन्वये कायद्याद्वारे आंतरराज्यीय नदीच्या पाण्यासंबंधी वादाच्या निवाड्याकरिता तरतूद करण्याचा अधिकार संसदेला आहे.
ब. पाणी विवाद अधिनियम, 1956 अन्वये आंतरराज्यीय नदीच्या पाण्यासंबंधी वादाच्या निवाड्या करिता न्यायाधिकरण स्थापन करण्याचा अधिकार केन्द्र सरकारला आहे.
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements:
a. Article 262 empowers the Parliament to enact laws in order to provide for the adjudication of disputes relating to waters of inter-state rivers.
b. The Water Dispute Act, 1956 empowers the Central Government to set up a tribunal for the adjudication of the dispute relating to waters of inter-state rivers.
Answer options:

पर्याय (Options):

विधान अ बरोबर आहे

Statement a is correct

विधान ब बरोबर आहे

Statement b is correct

दोन्हीही विधाने बरोबर आहेत

Both the statements are correct

✓ योग्य उत्तर

दोन्हीही विधाने चूकीची आहेत

Both the statements are incorrect

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोन्हीही विधाने बरोबर आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आंतरराज्य नदी जलविवाद तरतुदी:
• अनुच्छेद २६२(१) संसदेला आंतरराज्यीय नद्यांच्या किंवा नदीखोऱ्यांच्या पाण्याच्या वापर, वाटप किंवा नियंत्रण यासंबंधीच्या विवादांच्या न्यायनिर्णयासाठी कायदा करण्याचा अधिकार प्रदान करतो (विधान अ बरोबर).
• या अधिकाराचा वापर करून संसदेने आंतरराज्यीय जलविवाद कायदा, १९५६ संमत केला.
• या कायद्यानुसार केंद्र शासनाला नदी जलविवादाचा निवाडा करण्यासाठी लवाद (Tribunal) स्थापन करण्याचा अधिकार आहे (विधान ब बरोबर).
• त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद २६२ अंतर्गत संसदेने आंतरराज्य जलविवाद कायदा १९५६ मंजूर केला, ज्यानुसार केंद्र सरकार लवाद स्थापन करते.

The correct answer is Option C (Both the statements are correct).

Key Points:
• The correct option is (3).
• Inter-State Water Dispute Provisions:
• Article 262(1) provides that Parliament may by law provide for the adjudication of any dispute or complaint with respect to the use, distribution, or control of the waters of, or in, any inter-State river or river valley.
• Under this provision, Parliament enacted the Inter-State River Water Disputes Act, 1956.
• The 1956 Act empowers the Central Government to set up an ad-hoc tribunal for the adjudication of an inter-state water dispute when requested by a state government and negotiations fail.
• Therefore, both statements (a) and (b) are factually and constitutionally correct.
• Key Takeaway: Article 262 allows Parliament to legislate on inter-state river disputes, under which the 1956 Act established tribunals.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #13

खालीलपैकी कोणते विधान चूकीचे आहे ? अ. भाषिक अल्पसंख्य समुदाय...

पुढील प्रश्न #15

महाराष्ट्रातील 'पंचायत राज' समिती बाबत खालील विधाने विचारात...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड