भारताच्या महान्यायवादी यांना पुढील कोणकोणत्या कामकाजांमधे सहभागी होण्याचा, बोलण्याचा अधिकार आहे ?
(a) लोकसभा
(b) राज्यसभा
(c) संसदेची संयुक्त बैठक
(d) संसदेची कोणतीही समिती जरी तो त्या समितीचा सदस्य नसला तरीही
पर्यायी उत्तरे :
भारताच्या महान्यायवादी यांना पुढील कोणकोणत्या कामकाजांमधे सहभागी होण्याचा, बोलण्याचा अधिकार आहे ?
(a) लोकसभा
(b) राज्यसभा
(c) संसदेची संयुक्त बैठक
(d) संसदेची कोणतीही समिती जरी तो त्या समितीचा सदस्य नसला तरीही
पर्यायी उत्तरे :
Attorney General of India has power to speak and take part in the proceedings of
(a) Lok Sabha
(b) Rajya Sabha
(c) Joint sitting of Parliament
(d) Any Committee of Parliament which he may not be a member.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a), (b), (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचे महान्यायवादी यांचे अधिकार (अनुच्छेद 88):
• अनुच्छेद 88 मधील तरतुदी: भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 88 नुसार, भारताच्या महान्यायवादींना संसदेच्या कोणत्याही सभागृहात (लोकसभा आणि राज्यसभा), संसदेच्या दोन्ही सभागूहांच्या संयुक्त बैठकीत आणि ज्या संसदीय समितीमध्ये सदस्य म्हणून त्यांचे नाव असेल अशा समितीच्या कामकाजात बोलण्याचा व भाग घेण्याचा अधिकार असतो.
• समितीबाबत अट: महान्यायवादी केवळ त्याच समितीत भाग घेऊ शकतात ज्या समितीचे ते नामित सदस्य आहेत. ज्या समितीचे ते सदस्य नाहीत अशा कोणत्याही समितीच्या कामकाजात सहभागी होण्याचा अधिकार त्यांना नसतो; त्यामुळे विधान (d) अयोग्य ठरते.
• मतदानाचा अधिकार नाही: अनुच्छेद 105(4) अन्वये खासदाराप्रमाणे सर्व विशेषाधिकार प्राप्त असले तरी महान्यायवादींना सभागृहात मतदान करण्याचा अधिकार नसतो.
• नियुक्ती व कार्यकाळ: अनुच्छेद 76 नुसार राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्ती केली जाते आणि ते राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंतच पदावर राहतात.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद 88 अन्वये महान्यायवादींना लोकसभा, राज्यसभा, संयुक्त बैठक आणि ज्या समितीचे ते सदस्य आहेत तेथेच भाग घेण्याचा अधिकार आहे.
The correct answer is Option B ((a), (b), (c)).
Key Points:
• Rights of the Attorney General of India (Article 88):
• Article 88 Provisions: Under Article 88 of the Indian Constitution, the Attorney General of India has the right to speak in, and otherwise take part in the proceedings of, either House of Parliament (Lok Sabha and Rajya Sabha), any joint sitting of the Houses, and any committee of Parliament of which he may be named a member.
• Committee Restriction: The Attorney General can participate in a parliamentary committee *only* if he is named a member of that committee. He does not have the right to participate in any committee where he is not a named member, making statement (d) incorrect.
• No Voting Right: While the Attorney General possesses all the privileges and immunities of a Member of Parliament under Article 105(4), he is not entitled to cast a vote in parliamentary proceedings.
• Appointment & Tenure: Under Article 76, appointed by the President and holds office during the pleasure of the President.
• Key Takeaway: Under Article 88, the Attorney General can attend Lok Sabha, Rajya Sabha, and joint sittings, but only committees where named a member.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतीय राज्यघटनेचे कलम _____ भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाच्या अ...
जानेवारी 2016, मध्ये प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या बातमीप्रमाणे _...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?