महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics)📅 वर्ष: 2019 ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

अंकगणित व संख्यात्मक अभियोग्यता (Quantitative Aptitude & Mathematics) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 303🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(303 प्रश्न)
📚 प्रश्न यादी|पान 9 / 212019 चे प्रश्न
एकूण 303 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #121पोलीस भरती2025शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)
स्वतंत्र पहा ➔

जर x हा y च्या ४०% असेल, तर y हा x च्या किती टक्के (%) असेल?

If x is 40% of y, then what percentage of x is y?

a

250%

250%

✓ उत्तर
b

200%

200%

c

50%

50%

d

40%

40%

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (A) 250 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. दिलेले आहे: x = ४०% × y = (४० / १००) × y = (२ / ५) × y.
२. यावरून y / x = ५ / २.
३. y हा x च्या किती टक्के: (y / x) × १००
= (५ / २) × १०० = ५ × ५० = २५०%.
म्हणून y हा x च्या २५०% आहे.

The correct answer is Option (A) 250.
Step-by-step Solution:
x = 0.40y ⇒ y / x = 1 / 0.40 = 2.5.
Percentage = 2.5 × 100 = 250%.
Hence, option (A) is correct.

प्रश्न #122MPSC गट-क / तलाठी भरती2025सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔
राम, शाम व जॉन यांच्या 5 वर्षापूर्वीच्या वयाची सरासरी 16 वर्षे होती. तर 5 वर्षानंतर त्यांच्या वयाची सरासरी किती होईल ?
The average age of Ram, Sham and John 5 years ago was 16 years. What will be their average age after 5 years?
a
21 वर्षे
b
22 वर्षे
c
26 वर्षे
✓ उत्तर
d
30 वर्षे
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
सध्याची सरासरी = 16 + 5 = 21 वर्षे. 5 वर्षानंतरची सरासरी = 21 + 5 = 26 वर्षे.
प्रश्न #123पोलीस भरती2025पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔

एका कुटुंबातील पती व पत्नीचे सरासरी वय 39 वर्ष आहे आणि त्यांच्या मुलाच्या वयासह तिघांच्या वयाची सरासरी 27 वर्षे आहे , तर मुलाचे वय किती आहे ?

a

5

b

3

✓ उत्तर
c

7

d

9

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

पती व पत्नीच्या वयाची बेरीज = 39 × 2 = 78 वर्षे. तिघांच्या वयाची एकूण बेरीज = 27 × 3 = 81 वर्षे. मुलाचे वय = 81 - 78 = 3 वर्षे.

प्रश्न #124पोलीस भरती2025सरळव्याज व चक्रवाढव्याज (Simple & Compound Interest)
स्वतंत्र पहा ➔

8 सेमी बाजू असलेला एक भरीव लोखंडी घनाकृती ठोकळा वितळवून 2 सेमी बाजू असलेले किती लहान घनाकृती ठोकळे तयार करता येतील?

A solid iron cubical block of side 8 cm is melted and recast into smaller cubes of side 2 cm each. How many such smaller cubes can be formed?

a

16

16

b

32

32

c

128

128

d

64

64

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (D) 64 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. घनाचे घनफळ = (बाजू)³.
२. मोठ्या घनाचे घनफळ = 8³ = 8 × 8 × 8 = 512 सेमी³.
३. लहान घनाचे घनफळ = 2³ = 2 × 2 × 2 = 8 सेमी³.
४. तयार होणाऱ्या लहान ठोकळ्यांची संख्या = मोठ्या घनाचे घनफळ / लहान घनाचे घनफळ
= 512 / 8 = 64 ठोकळे.
(किंवा थेट सूत्र: (8/2)³ = 4³ = 64).
म्हणून 64 ठोकळे तयार होतील.

The correct answer is Option (D) 64.
Step-by-step Solution:
1. Volume of cube = (edge)³.
2. Volume of large cube = 8³ = 512 cm³.
3. Volume of small cube = 2³ = 8 cm³.
4. Number of small cubes = 512 / 8 = 64.
(Direct method: (8/2)³ = 4³ = 64).
Thus, 64 small cubes can be formed.

प्रश्न #125पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

A आणि B यांनी १०० मीटर अंतर धावण्याची शर्यत अनुक्रमे १२ सेकंद आणि १५ सेकंदांत पूर्ण केली. जर दोघांनी एकत्र शर्यत सुरू केली, तर A ने अंतिम रेषा गाठल्यावर B हा A पेक्षा किती मीटर मागे असेल?

A and B run a 100-meter race in 12 seconds and 15 seconds respectively. When A crosses the finish line, by how many meters is B behind A?

a

२० मीटर

20 meters (२० मीटर)

✓ उत्तर
b

१५ मीटर

15 meters

c

२५ मीटर

25 meters

d

३० मीटर

30 meters

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (A) 20 मीटर आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. A ला १०० मीटर पार करण्यास १२ सेकंद लागतात (म्हणजे शर्यत १२ सेकंद चालते).
२. B १५ सेकंदांत १०० मीटर धावतो.
B चा वेग = १०० / १५ = २०/३ मी/से.
३. १२ सेकंदांत B ने कापलेले अंतर = (२०/३) × १२ = २० × ४ = ८० मीटर.
४. B हा A पेक्षा मागे असणारे अंतर = १०० - ८० = २० मीटर.
म्हणून B हा २० मीटर मागे असेल.

The correct answer is Option (A) 20 meters.
Step-by-step Solution:
1. Race time for A = 12 seconds.
2. In 12 seconds, distance run by B = 12 × (100 / 15) = 80 meters.
3. Distance behind = 100 - 80 = 20 meters.
Thus, option (A) is correct.

प्रश्न #126MPSC गट-क / तलाठी भरती2024संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔
एका पेटीत काही आंबे आहेत. 12 मुलांना प्रत्येकी सारखे आंबे वाटले तर 8 आंबे उरतात. तेवढेच आंबे जर 14 मुलांना सारखे वाटले तर 10 आंबे उरतात. तर त्या पेटीत किती आंबे असतील?
There are some mangoes in a box. If 12 children share the same number of mangoes each, then 8 mangoes are left. If 14 children think the same number of mangoes, then 10 mangoes remain. So how many mangoes will there be in that box?
a
84
84
b
80
80
✓ उत्तर
c
76
76
d
74
74
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
लसावी (LCM) पद्धतीचा वापर केल्यास, (12, 14) चा लसावी = 84. प्रत्येक स्थितीत 4 ची कमतरता आहे (12-8=4, 14-10=4). म्हणून 84 - 4 = 80 आंबे.
Using LCM method, LCM of (12, 14) = 84. Each position has a deficiency of 4 (12-8=4, 14-10=4). So 84 - 4 = 80 mangoes.
प्रश्न #127पोलीस भरती2025शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)
स्वतंत्र पहा ➔

एका शहराची लोकसंख्या दरवर्षी 7% दराने वाढते , 2024 साली त्या शहराची लोकसंख्या 3,00,000 असल्यास 2026 मध्ये त्या शहराची लोकसंख्या किती होईल ?

a

342000

b

344200

c

343470

✓ उत्तर
d

343700

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

2025 ची लोकसंख्या = 3,00,000 + 7% (21,000) = 3,21,000. 2026 ची लोकसंख्या = 3,21,000 + 7% (22,470) = 3,43,470.

प्रश्न #128पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

कवायतीसाठी मुले रांगांमध्ये उभी केली आहेत. प्रत्येक रांगेतील मुलांची संख्या आणि रांगांची संख्या यामध्ये व्यस्त प्रमाण आहे. जर प्रत्येक रांगेत 14 मुले उभी केल्यास 6 रांगा तयार होतात, तर प्रत्येक रांगेत 12 मुले उभी केल्यास किती रांगा तयार होतील?

Students are arranged in rows for physical drill. The number of students per row is inversely proportional to the number of rows. If 14 students per row make 6 rows, how many rows will be formed if there are 12 students per row?

a

5

5

b

6

6

c

7

7

✓ उत्तर
d

8

8

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 7 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. व्यस्त प्रमाणानुसार: (रांगेतील मुले × रांगांची संख्या) = एकूण मुले (स्थिर).
एकूण मुले = 14 × 6 = 84 मुले.
२. आता प्रत्येक रांगेत 12 मुले उभी केली असता:
रांगांची संख्या = एकूण मुले / एका रांगेतील मुले
= 84 / 12 = 7 रांगा.
म्हणून 7 रांगा तयार होतील.

The correct answer is Option (C) 7.
Step-by-step Solution:
1. In inverse variation, Product = Constant (Total students).
Total students = 14 × 6 = 84.
2. With 12 students per row:
Number of rows = 84 / 12 = 7 rows.
Hence, 7 rows will be formed.

प्रश्न #129पोलीस भरती2025सरासरी, गुणोत्तर व प्रमाण आणि भागीदारी (Average, Ratio & Proportion, Partnership)
स्वतंत्र पहा ➔

तीन पुरुषांच्या वयांचे गुणोत्तर २ : ३ : ४ आहे आणि त्यांच्या आजच्या वयांची बेरीज ६३ वर्षे आहे. तर त्यांपैकी सर्वात लहान व्यक्तीचे वय किती वर्षे असेल?

The ratio of ages of three men is 2 : 3 : 4, and the sum of their ages is 63 years. What is the age of the youngest person?

a

१२ वर्षे

12 years

b

१३ वर्षे

13 years

c

१४ वर्षे

14 years (१४ वर्ष)

✓ उत्तर
d

१५ वर्षे

15 years

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 14 वर्ष आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. गुणोत्तराची बेरीज = २ + ३ + ४ = ९ भाग.
२. ९ भाग = ६३ वर्षे ⇒ १ भाग = ६३ / ९ = ७ वर्षे.
३. सर्वात लहान व्यक्तीचा वाटा = २ भाग.
वय = २ × ७ = १४ वर्षे.
म्हणून सर्वात लहान व्यक्तीचे वय १४ वर्षे आहे.

The correct answer is Option (C) 14 years.
Step-by-step Solution:
Total ratio = 2 + 3 + 4 = 9 units = 63 ⇒ 1 unit = 7 years.
Youngest age = 2 × 7 = 14 years.
Hence, option (C) is correct.

प्रश्न #1302023सरळव्याज व चक्रवाढव्याज (Simple & Compound Interest)
स्वतंत्र पहा ➔
पंडित हरिप्रसाद चौरासिया ….. वाद्याचे वादक आहेत.
Pandit Hariprasad Chaurasia….. is the instrumentalist.
a
शहनाई
Shehnai
b
तबला
Tabla
c
सरोद
Sarod
d
बासरी
Flute
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (D) 'बासरी' आहे. • पंडित हरिप्रसाद चौरासिया हे पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित जागतिक कीर्तीचे भारतीय शास्त्रीय बासरीवादक (Flautist) आहेत. • उस्ताद बिस्मिल्ला खान शहनाई वादक, उस्ताद झाकीर हुसेन तबला वादक, तर अमजद अली खान सरोद वादक आहेत.
The correct answer is' bashar '. Pandit Hariprasad Chaurasia is an Indian classical flautist of world renown who has been honoured with the Padma Vibhushan. Ustad Bismillah Khan is a Shehnai player, Ustad Zakir Hussain is a tabla player and Amjad Ali Khan is a Sarod player.
प्रश्न #131पोलीस भरती2024संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔
खालील संख्या मालिकेत प्रश्नचिन्हाच्या जागी कोणती संख्या येईल? 2, 5, 10, 17, 26, ?
Which number will come in place of the question mark in the following number series? 2, 5, 10, 17, 26, ?
a
50
50
b
37
37
✓ उत्तर
c
38
38
d
36
36
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
या मालिकेतील फरक वाढत आहे: $5-2=3$, $10-5=5$, $17-10=7$, $26-17=9$. फरक विषम संख्यांच्या क्रमाने (3, 5, 7, 9) वाढत आहे. पुढील फरक 11 असेल. $26 + 11 = 37$.
The difference in this series is increasing: $5-2=3$, $10-5=5$, $17-10=7$, $26-17=9$. The difference is increasing in order of odd numbers (3, 5, 7, 9). The next difference will be 11. $26 + 11 = 37$.
प्रश्न #132पोलीस भरती2024पदावली, सरलीकरण (VBODMAS), वर्ग-वर्गमूळ, घन-घनमूळ व घातांक (Simplification & Indices)
स्वतंत्र पहा ➔
राधा आणि सुधा या दोन्ही बहिणींच्या वयाची बेरीज 60 वर्षे आहे. आणखी 5 वर्षांनी त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर 3:4 होईल, तर आज त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर काय असेल?
The sum of ages of two sisters Radha and Sudha is 60 years. In 5 years, the ratio of their ages will be 3:4. What is the ratio of their ages today?
a
5:6
5:6
b
5:7
5:7
✓ उत्तर
c
6:7
6:7
d
7:8
7:8
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
5 वर्षांनंतर एकूण वय $60+10=70$ होईल. 70 ला $3:4$ मध्ये विभागल्यास 30 आणि 40 येते. म्हणजे आजचे वय $25$ आणि $35$ आहे. गुणोत्तर $25:35 = 5:7$.
After 5 years total age will be $60+10=70$. Dividing 70 by 3:4 gives 30 and 40. That means today's age is $25$ and $35$. Ratio $25:35 = 5:7$.
प्रश्न #133MPSC गट-क / तलाठी भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔
खालील संख्यामालिकेत प्रश्नचिन्हाच्या जागी कोणती संख्या येईल ? 170, 197, 226, 257, ?
Which number will come at the place of question mark in the following number series? 170, 197, 226, 257, ?
a
289
b
290
✓ उत्तर
c
291
d
292
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
मालिका $x^2 + 1$ स्वरूपात आहे: $13^2+1=170$, $14^2+1=197$, $15^2+1=226$, $16^2+1=257$. पुढील संख्या $17^2+1 = 289 + 1 = 290$.
प्रश्न #134पोलीस भरती2025शेकडेवारी, नफा व तोटा, छापील किंमत, सूट व कमिशन (Percentage, Profit & Loss, Discount)
स्वतंत्र पहा ➔

एका वस्तूची किंमत सुरुवातीला 25% ने कमी केली व नंतर पुन्हा 10% ने कमी केली , तर त्या वस्तूची किंमत एकूण किती टक्केनी कमी झाली ?

a

27.5%

b

31.5%

c

33.5%

d

32.5%

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

एकूण घट = -25 - 10 + (25 × 10 / 100) = -35 + 2.5 = -32.5%. म्हणजेच वस्तूची किंमत एकूण 32.5% ने कमी झाली.

प्रश्न #135पोलीस भरती2025संख्याज्ञान, संख्यांचे प्रकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, लसावि व मसावि (Number System, Divisibility, LCM & HCF)
स्वतंत्र पहा ➔

एका कोनाचे माप त्याच्या पूरक कोनाच्या (Supplementary Angle) मापाच्या 1/3 पट आहे, तर त्या मूळ कोनाच्या कोटिकोनाचे (Complementary Angle) माप किती अंश असेल?

The measure of an angle is 1/3 of its supplementary angle. What is the measure of the complementary angle of this angle?

a

45°

45°

✓ उत्तर
b

135°

135°

c

40°

40°

d

55°

55°

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (A) 45° (किंवा D) आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. समजा त्या कोनाचे माप = x° आहे.
त्याचा पूरक कोन = (180 - x)°.
२. अटीनुसार: x = (1/3) × (180 - x)
3x = 180 - x
4x = 180
x = 180 / 4 = 45°.
३. आता त्या कोनाचा कोटिकोन काढू:
कोटिकोन = 90° - x = 90° - 45° = 45°.
म्हणून त्या कोनाच्या कोटिकोनाचे माप 45° आहे.

The correct answer is Option (A) 45°.
Step-by-step Solution:
1. Let the angle be x°. Its supplement is (180 - x)°.
2. Given: x = (1/3)(180 - x) ⇒ 3x = 180 - x ⇒ 4x = 180 ⇒ x = 45°.
3. The complementary angle of 45° = 90° - 45° = 45°.
Thus, the complement is 45°.