महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे
महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.
योग्य जोड्या जुळवा: राज्य → लोकसंख्या घनता दर चौ. कि.मी. (2011) a. हरियाणा → i. 123 b. हिमाचल प्रदेश → ii. 414 c. झारखंड → iii. 573 d. बिहार → iv. 1106
Match the following: State → Population Density per sq. k.m. (2011) a. Haryana → i. 123 b. Himachal Pradesh → ii. 414 c. Jharkhand → iii. 573 d. Bihar → iv. 1106
ii, i, iii, iv
ii, i, iii, iv
iii, i, ii, iv
iii, i, ii, iv
iii, ii, iv, i
iii, ii, iv, i
i, iii, ii, iv
i, iii, ii, iv
2011 च्या जनगणनेनुसार लोकसंख्या घनता: हरियाणा = 573 (iii), हिमाचल प्रदेश = 123 (i), झारखंड = 414 (ii), बिहार = 1106 (iv). त्यामुळे योग्य क्रम iii, i, ii, iv आहे.
According to Census 2011, population densities (per sq. km) are: Haryana = 573 (iii), Himachal Pradesh = 123 (i), Jharkhand = 414 (ii), and Bihar = 1106 (iv). The correct matching sequence is iii, i, ii, iv.
खालीलपैकी कोणत्या राज्याच्या सीमा ह्या दोन देशांना लागून आहेत?
Which of the following State Shares its boundary with two Countries?
त्रिपुरा
Tripura
मणिपूर
Manipur
मिझोराम
Mizoram
नागालँड
Nagaland
योग्य उत्तर पर्याय (c) मिझोराम आहे. ईशान्य भारतातील मिझोराम या राज्याची आंतरराष्ट्रीय सीमा म्यानमार (पूर्वेस व दक्षिणेस - ५१० किमी) आणि बांगलादेश (पश्चिमेस - ३१८ किमी) या दोन देशांना लागून आहे. याउलट, त्रिपुरा केवळ एका देशाला (बांगलादेश) तीन बाजूंनी वेढलेले आहे; तर मणिपूर आणि नागालँड या राज्यांच्या सीमा केवळ म्यानमारला लागून आहेत.
The correct answer is Option (c) Mizoram. Mizoram shares international terrestrial borders with two sovereign nations: Myanmar to the east and south (510 km) and Bangladesh to the west (318 km). Tripura borders only Bangladesh on three sides, while Manipur and Nagaland share borders exclusively with Myanmar.
योग्य जोड्या जुळवा (खनिजे आणि उत्खनन क्षेत्र).
खनिजे उत्खनन क्षेत्र. अ. मँगनिज I. सुरजागड ब. लोहखनिज ॥. जानोली क. बॉक्साईट ॥. चिखला ड. क्रोमाईट ४. उदगिरी
Match the following (Minerals and Mining Area).
iii - iv - i - ii
i - iv - iii - ii
iii - i - iv - ii
i - iii - iv - ii
मँगनीज-चिखला (iii), लोहखनिज-सुरजागड (i), बॉक्साईट-उदगिरी (iv), क्रोमाईट-जानोली (ii).
2011 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील खालील जिल्हे आणि तेथील शेकडा शहरी लोकसंख्या यांच्या जोड्या लावा.
(a) अहिल्यानगर (i) 25.47 (b) यवतमाळ (ii) 18.98 (c) सातारा (iii) 21.59 (d) लातूर (iv) 20.10
According to 2011 census, match the following districts of Maharashtra and their urban population in hundred.
(a) Ahilyanagar (i) 25.47 (b) Yavatmal (ii) 18.98 (c) Satara (iii) 21.59 (d) Latur (iv) 20.10
(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)
(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)
(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)
(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)
(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)
(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)
(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)
(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)
जनगणना 2011 नुसार शहरी लोकसंख्येची टक्केवारी: लातूर (25.47%), अहिल्यानगर (20.10%), सातारा (18.98%), यवतमाळ (21.59%). योग्य पर्याय 3 आहे.
Percentage of urban population as per Census 2011: Latur (25.47%), Ahilyanagar (20.10%), Satara (18.98%), Yavatmal (21.59%). The correct option is 3.
महाराष्ट्रातील पहिला जलविद्युत प्रकल्प कोणता आहे?
Which is the first hydropower station in Maharashtra?
वीर
Veer
राधानगरी
Radhanagari
कोयना
Koyna
खोपोली
Khopoli
खोपोली (रायगड जिल्हा) हा महाराष्ट्रातील पहिला जलविद्युत प्रकल्प असून तो टाटा पॉवरने १९१५ मध्ये सुरू केला होता.
Khopoli hydroelectric project in Raigad district was the first hydropower station in Maharashtra, commissioned by Tata Power around 1915.
योग्य जोड्या जुळवा: शिखर, ठिकाण → उंची (मीटर) a. मांगी-तुंगी → i. 1567 b. त्र्यंबकेश्वर → ii. 1416 c. सप्तशृंगी → iii. 1304 d. साल्हेर → iv. 1100
Match the following: Peak, Place → Height (meter) a. Mangi-Tungi → i. 1567 b. Trambakeshwar → ii. 1416 c. Saptashringi → iii. 1304 d. Salher → iv. 1100
iv, iii, ii, i
iv, iii, ii, i
iii, ii, i, iv
iii, ii, i, iv
ii, i, iii, iv
ii, i, iii, iv
i, ii, iii, iv
i, ii, iii, iv
शिखरांची उंची: मांगी-तुंगी = 1100 मी. (iv), त्र्यंबकेश्वर = 1304 मी. (iii), सप्तशृंगी = 1416 मी. (ii), साल्हेर = 1567 मी. (i). त्यामुळे योग्य क्रम iv, iii, ii, i (पर्याय a) आहे.
Elevations: Mangi-Tungi = 1100 m (iv), Trimbakeshwar = 1304 m (iii), Saptashringi = 1416 m (ii), Salher = 1567 m (i). The correct sequence is iv, iii, ii, i.
जोड्या जुळवा: लोहपोलाद उद्योग → राज्य (a) बोकारो → (i) कर्नाटक (b) दुर्गापूर → (ii) ओडिशा (c) रुरकेला → (iii) प. बंगाल (d) भद्रावती → (iv) बिहार
Match the following: Iron and Steel Industry → State (a) Bokaro → (i) Karnataka (b) Durgapur → (ii) Odisha (c) Rourkela → (iii) West Bengal (d) Bhadrawati → (iv) Bihar
(i), (ii), (iii), (iv)
(i), (ii), (iii), (iv)
(iv), (iii), (ii), (i)
(iv), (iii), (ii), (i)
(ii), (i), (iv), (iii)
(ii), (i), (iv), (iii)
(iii), (iv), (i), (ii)
(iii), (iv), (i), (ii)
योग्य उत्तर पर्याय (b) (iv), (iii), (ii), (i) आहे. भारतातील प्रमुख लोहपोलाद प्रकल्प: (a) बोकारो = बिहार (सध्या झारखंड - रशियाच्या मदतीने) (iv) (b) दुर्गापूर = पश्चिम बंगाल (ब्रिटनच्या मदतीने) (iii) (c) रुरकेला = ओडिशा (जर्मनीच्या मदतीने) (ii) (d) भद्रावती (VISL) = कर्नाटक (i).
The correct answer is Option (b) (iv), (iii), (ii), (i). Iron and Steel Plants locations: • Bokaro Steel Plant: Bihar (now Jharkhand, established with USSR aid) -> (iv) • Durgapur Steel Plant: West Bengal (UK aid) -> (iii) • Rourkela Steel Plant: Odisha (West Germany aid) -> (ii) • Bhadrawati (Visvesvaraya Iron & Steel): Karnataka -> (i).
भारतातील कोणता औद्योगिक प्रदेश 'भारताचे रूर' (Ruhr of India) म्हणून ओळखला जातो?
Which industrial region of India is known as 'Ruhr of India'?
कोलकाता - हुगळी औद्योगिक प्रदेश
Kolkata - Hooghly Industrial Region
अहमदाबाद - वडोदरा औद्योगिक प्रदेश
Ahmedabad - Vadodara Industrial Region
मदुराई - कोईम्बतूर - बंगळुरू औद्योगिक प्रदेश
Madurai - Coimbatore - Bengaluru Industrial Region
छोटा नागपूर पठार औद्योगिक प्रदेश
Chota Nagpur Plateau Industrial Region
छोटा नागपूर पठार हे कोळसा आणि लोहखनिजासारख्या विपुल खनिज संपत्तीमुळे प्रसिद्ध असून जर्मनीतील रूर खोऱ्यासारखे समृद्ध असल्याने या प्रदेशाला 'भारताचे रूर' म्हटले जाते.
The Chota Nagpur Plateau region is known as the 'Ruhr of India' due to its immense concentration of mineral reserves, particularly coal and iron ore, analogous to Germany's Ruhr valley.
रो-रो वाहतुकीची सुरुवात भारतात सर्वप्रथम कोणत्या रेल्वेमार्गावर झाली?
The row-row transportation started firstly in India on which railway route?
उत्तर-पूर्व सीमांत रेल्वेमार्ग
North-Eastern Frontier Railway
दक्षिण रेल्वेमार्ग
Southern Railway
कोंकण रेल्वेमार्ग
Konkan Railway
पूर्व रेल्वेमार्ग
Eastern Railroad
भारतात रो-रो (Roll-on Roll-off) वाहतूक सेवेची सुरुवात सर्वप्रथम 1999 मध्ये कोंकण रेल्वेमार्गावर (कोलाड ते सुरथकल) झाली.
RO-RO (Roll-On/Roll-Off) freight service was first launched in India on the Konkan Railway network in 1999.
महाराष्ट्रातील पर्वत शिखरांच्या उंचीनुसार खालीलपैकी अचूक उतरता क्रम कोणता?
Which of the following is the correct descending order of mountain peaks according to their heights in Maharashtra?
कळसूबाई, साल्हेर, महाबळेश्वर, त्र्यंबकेश्वर
Kalsubai, Salher, Mahabaleshwar, Trimbakeshwar
साल्हेर, कळसूबाई, महाबळेश्वर, त्र्यंबकेश्वर
Salher, Kalsubai, Mahabaleshwar, Trimbakeshwar
कळसूबाई, महाबळेश्वर, साल्हेर, त्र्यंबकेश्वर
Kalsubai, Mahabaleshwar, Salher, Trimbakeshwar
कळसूबाई, महाबळेश्वर, त्र्यंबकेश्वर, साल्हेर
Kalsubai, Mahabaleshwar, Trimbakeshwar, Salher
योग्य उत्तर पर्याय (a) कळसूबाई, साल्हेर, महाबळेश्वर, त्र्यंबकेश्वर आहे. महाराष्ट्रातील प्रमुख पर्वतशिखरांची उंची: १. कळसूबाई: १,६४६ मीटर (अहमदनगर - महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर) २. साल्हेर: १,५६७ मीटर (नाशिक) ३. महाबळेश्वर: १,४३८ मीटर (सातारा) ४. त्र्यंबकेश्वर: १,३०४ मीटर (नाशिक). (लक्षात ठेवण्याची युक्ती: 'कळसा मी हस्तो').
The correct answer is Option (a) Kalsubai, Salher, Mahabaleshwar, Trimbakeshwar. Elevation of Maharashtra mountain peaks: • Kalsubai: 1646 m (Ahmednagar, highest peak in Maharashtra) • Salher: 1567 m (Nashik) • Mahabaleshwar: 1438 m (Satara) • Trimbakeshwar: 1304 m (Nashik).
योग्य जोड्या जुळवा: जिल्हा → प्रकल्प (a) सातारा → (i) नातूवाडी (b) अमरावती → (ii) सावली (c) हिंगोली → (iii) आंधळी (d) रत्नागिरी → (iv) शहानूर
Match the pair: District → Project (a) Satara → (i) Natuwadi (b) Amaravati → (ii) Savali (c) Hingoli → (iii) Aandhali (d) Ratnagiri → (iv) Shahanur
(iii), (iv), (ii), (i)
(iii), (iv), (ii), (i)
(iii), (ii), (i), (iv)
(iii), (ii), (i), (iv)
(iv), (i), (ii), (iii)
(iv), (i), (ii), (iii)
(ii), (i), (iv), (iii)
(ii), (i), (iv), (iii)
योग्य जोड्या पुढीलप्रमाणे आहेत: (a) सातारा - (iii) आंधळी (b) अमरावती - (iv) शहानूर (c) हिंगोली - (ii) सावली (d) रत्नागिरी - (i) नातूवाडी
The correct pairings are: (a) Satara - (iii) Aandhali (b) Amravati - (iv) Shahanur (c) Hingoli - (ii) Savali (d) Ratnagiri - (i) Natuwadi.