📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
(a) जुलै पुर्वीचा कायदा एखाद्या गुन्ह्यात ज्यामुळे ते निवडणुकीत भाग घेण्यास अपात्र ठरतात, दोषी ठरलेले खासदार/आमदार लोकसभेचे/विधानसभेचे सदस्य राहू शकत होते जर त्यांचे त्याविरुद्धचे अपील प्रलंबीत असले तर.
(b) जुलै मधील सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय अपील प्रलंबीत असले तरी असे खासदार/आमदार म्हणून राहू शकत नाहीत.
(c) शासन वटहुकूम काय म्हणतो असे सदस्य कार्यरत राहू शकतील.
(d) वटहुकूम पुढे म्हणतो: अशा सदस्यांना मतदानाचा अधिकार राहणार नाही परंतु त्यांना वेतन दिले जाईल.
(e) वटहुकूम असेही म्हणतो: अशा सदस्यांना ना मतदानाचा हक्क असेल ना त्यांना वेतन मिळू शकेल.
पर्यायी उत्तरे :

Which statement amongst the following is incorrect?
(a) Law prior to July: Sitting legislators could hold on to seats even if convicted for crimes that would disquality them from contesting elections while their appeal was pending.
(b) What SC ruled in July: Sitting legislator convicted for such a crime to be immediately disqualified and not continue as an MP, MLA pending appeal.
(c) What ordinance says: Sitting legislator so convicted would be allowed to continue while an appeal is pending
(d) The ordinance further says: Sitting legislator so convicted wouldn't be allowed to vote but would be paid the salary
(e) The ordinance further says: Sitting legislator so convicted would neither be allowed to vote nor would he be paid the salary
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (c)
(a) and (c)
b
(d) and (e)
(d) and (e)
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त (d)
only (d)
d
फक्त (e)
only (e)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((d) and (e)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सुप्रीम कोर्टाचा निर्णय (जुलै 2013 - लिली थॉमस खटला): सर्वोच्च न्यायालयाने लोकप्रतिनिधी कायद्यातील कलम 8(4) रद्द केले, ज्यानुसार शिक्षेस पात्र ठरलेले खासदार/आमदार अपील प्रलंबित असेपर्यंत पदावर राहू शकत होते. नव्या निर्णयानुसार 2 वर्षे किंवा अधिक शिक्षा झाल्यास तातडीची अपात्रता ठरते (विधाने a व b सत्य).
• शासनाचे प्रत्युत्तर: या निर्णयाच्या विरोधात शासनाने अध्यादेश आणून दोषी सदस्यांना अपील सुरू असेपर्यंत पदावर कायम ठेवण्याची तरतूद सुचवली (विधान c सत्य).
• (d) व (e) चे विश्लेषण: अशा अध्यादेशात मतदानाचा हक्क काढून घेणे पण वेतन चालू ठेवणे (d) किंवा दोन्ही नाकारणे (e) अशा प्रकारच्या काल्पनिक अटी नव्हत्या.
• निष्कर्ष: विधाने (d) आणि (e) चुकीची असल्यामुळे पर्याय (2) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: जुलै 2013 च्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानुसार दोषी ठरलेले खासदार/आमदार तात्काळ अपात्र ठरतात; (d) आणि (e) मधील विधाने चुकीची आहेत.

The correct answer is Option B ((d) and (e)).

Key Points:
• Lily Thomas vs. Union of India (July 2013): The Supreme Court struck down Section 8(4) of the Representation of the People Act, 195事前に which allowed convicted MPs/MLAs a three-month window to appeal while retaining their seats. Under the July 2013 ruling, conviction with a sentence of 2 years or more triggers immediate disqualification (Statements a and b are correct).
• Government Ordinance/Bill: To counter the verdict, the government proposed an ordinance/bill to protect convicted legislators while appeals were pending (Statement c is true).
• Analysis of (d) and (e): The proposed ordinance never contained provisions denying voting rights while continuing salary (d) or stripping both vote and salary simultaneously while keeping membership (e). Those specific sub-provisions were fabricated/incorrect summaries.
• Conclusion: Statements (d) and (e) are incorrect, making option (2) the correct answer.
• Key Takeaway: The Supreme Court in July 2013 ruled that convicted lawmakers are disqualified immediately; subsequent ordinance proposals did not contain the fake penalty clauses (d) and (e).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔