कोणत्या कालावधीत पंचवार्षिक योजना कार्यान्वित नव्हत्या किंवा केव्हा वार्षिक योजना राबविल्या गेल्या ?
(a) 1966-1969
(b) 1990-1992
(c) 2000-2002
पर्याय आहेत :
कोणत्या कालावधीत पंचवार्षिक योजना कार्यान्वित नव्हत्या किंवा केव्हा वार्षिक योजना राबविल्या गेल्या ?
(a) 1966-1969
(b) 1990-1992
(c) 2000-2002
पर्याय आहेत :
During which periods the Five Year Planning was not effective or when were the Annual Plans put to practise ?
(a) 1966-1969
(b) 1990-1992
(c) 2000-2002
The options are:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नियोजन सुटी (Plan Holiday) व वार्षिक योजना: भारतीय आर्थिक नियोजनाच्या इतिहासामध्ये युद्ध, आर्थिक संकट किंवा राजकीय अस्थिरतेमुळे पंचवार्षिक योजना लागू न करता वार्षिक योजना राबवल्या गेलेल्या काळाला 'नियोजन सुटी' म्हटले जाते.
• ⏳ पहिली नियोजन सुटी (1966-1969): भारत-पाकिस्तान युद्ध, तीव्र दुष्काळ आणि आर्थिक संकटामुळे तिसऱ्या योजनेनंतर चौथी योजना वेळेवर सुरू होऊ शकली नाही; परिणामी 1966 ते 1969 या काळात तीन वार्षिक योजना राबवल्या गेल्या (विधान a).
• ⏳ दुसरा खंड (1990-1992): देशातील गंभीर परकीय चलन संकट आणि राजकीय अस्थिरतेमुळे आठवी पंचवार्षिक योजना वेळेत सुरू होऊ शकली नाही, त्यामुळे 1990-92 या काळात वार्षिक योजना राबवण्यात आल्या (विधान b).
• विधान (c) विश्लेषण: 2000-2002 हा काळ नवव्या पंचवार्षिक योजनेचा भाग होता, त्यामुळे तिथे वार्षिक योजना नव्हत्या.
• निष्कर्ष: विधाने (a) आणि (b) ही योग्य आहेत, म्हणून पर्याय (1) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: आर्थिक संकटांमुळे 1966-1969 आणि 1990-1992 या दोन कालखंडांमध्ये पंचवार्षिक योजनांऐवजी वार्षिक योजना (नियोजन सुटी) राबवण्यात आली.
The correct answer is Option A ((a) and (b)).
Key Points:
• Plan Holidays & Annual Plans: In India's economic planning history, periods where formal Five-Year Plans could not be launched due to severe economic shocks or political transitions are known as Plan Holidays or intervals of Annual Plans.
• ⏳ First Plan Holiday (1966-1969): Following the exigencies of the Indo-Pakistan War, severe drought, and devaluation of the rupee, the Fourth Five-Year Plan was delayed, leading to three Annual Plans from 1966 to 1969 (Statement a).
• ⏳ Second Interregnum (1990-1992): Due to acute balance of payments crises, political instability, and the transition toward economic liberalization, the Eighth Five-Year Plan could not start on time, resulting in Annual Plans for 1990-1991 and 1991-1992 (Statement b).
• Statement (c) Analysis: The period 2000-2002 was covered under the ongoing Ninth Five-Year Plan (1997–2002), so no plan holiday occurred then.
• Conclusion: Statements (a) and (b) correctly mark the periods of Annual Plans.
• Key Takeaway: Annual plans (Plan Holidays) were implemented during 1966–1969 and 1990–1992 due to economic and political transitions.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
भारतीय संविधानाच्या प्रास्ताविकेतील 'सार्वभौम' या संकल्पनेतू...
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ? (a) जुलै पुर्वीचा कायदा ए...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
