रोग निदानात सामान्यतः कोणते किरणोत्सर्जिक समस्थानिक वापरले जाते ?
(1) टेक्निशियम - 99
(2) आईनस्टेनियम - 253
(3) कॅलिफोर्नियम - 249
(4) बर्केलियम 249
रोग निदानात सामान्यतः कोणते किरणोत्सर्जिक समस्थानिक वापरले जाते ?
(1) टेक्निशियम - 99
(2) आईनस्टेनियम - 253
(3) कॅलिफोर्नियम - 249
(4) बर्केलियम 249
Which radioactive isotope is commonly used in diagnosis?
(1) Technetium - 99
(2) Einsteinium - 253
(3) Californium - 249
(4) Berkelium - 249
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (Technetium - 99) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• टेक्निशियम-९९m चा वैद्यकीय उपयोग: टेक्निशियम-९९ (Technetium-99m) हे आधुनिक वैद्यकीय निदानात (Nuclear Medicine) जगात सर्वाधिक वापरले जाणारे किरणोत्सर्गी समस्थानिक असून एकूण निदानांपैकी ८०% हून अधिक प्रक्रिया एकट्या या समस्थानिकाद्वारे केल्या जातात.
• वैशिष्ट्ये: याचा अर्धायुष्य काळ (Half-life) केवळ ६ तास असल्याने रुग्णाला जास्त काळ किरणोत्साराचा त्रास होत नाही आणि यातून उत्सर्जित होणारे गॅमा किरण हाडे, हृदय, मेंदू व मूत्रपिंडाच्या अचूक इमेजिंगसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतात.
• निर्मिती: भारतात अणुऊर्जा विभागाच्या अखत्यारीतील BRIT संस्था याचे उत्पादन करते.
• इतर घटक: आईनस्टेनियम, कॅलिफोर्नियम आणि बर्केलियम ही किरणोत्सर्गी मूलद्रव्ये रोगनिदानासाठी वापरली जात नाहीत.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: आयोगाने पर्याय क्र. (१) हे अचूक उत्तर दिले आहे.
• महत्त्वाची टीप: वैद्यकीय रोगनिदानात (Nuclear Medicine) सर्वाधिक वापरले जाणारे समस्थानिक 'टेक्निशियम-९९' हे आहे.
The correct answer is Option A (Technetium - 99).
Key Points:
• Technetium-99m in Medical Diagnostics: Technetium-99m (^(99m)Tc) is the workhorse of modern nuclear medicine, accounting for over 80% of all diagnostic imaging procedures worldwide.
• Ideal Physical Properties: Emits readily detectable 140.5 keV gamma rays and has a short half-life of 6.01 hours, minimizing patient radiation exposure while providing sharp imaging for bone, heart, lung, and renal scans.
• Domestic Production: Produced in India by the Board of Radiation and Isotope Technology (BRIT) using Molybdenum-99 generators.
• Other Elements: Einsteinium-253, Californium-249, and Berkelium-249 are synthetic transuranic actinides with no common medical diagnostic utility.
• Official Key: Option (1) is correct.
• Key Takeaway: Technetium-99m is the most widely utilized diagnostic radioisotope in nuclear medicine scans.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...
सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)
सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...
राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)
आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
कृषि क्षेत्रात, 'प्रारण तंत्रज्ञान' यात योगदान देत आहे. (a)...
केसासंबंधी उत्पादने आणि कॉन्टॅक्ट लेन्स सोल्युशन यासारखे ग्र...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?