कृषि क्षेत्रात, 'प्रारण तंत्रज्ञान'
यात योगदान देत आहे.
(a) उच्च उत्पन्न देणाऱ्या बियाणांचा विकास
(b) खतांच्या वापराचे अनुकूलतमन
(c) किटक नियंत्रण
(d) अन्नाचे जतन
पर्यायी उत्तरे :
(1) फक्त (d)
(2) (a) आणि (d)
(3) (a), (b) आणि (d)
(4) (a), (b), (c) आणि (d)

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b), (c) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कृषी क्षेत्रात प्रारण तंत्रज्ञानाचे (Nuclear Technology) योगदान: भाभा अणुसंशोधन केंद्र (BARC) द्वारे कृषी विकासात प्रारणांचा बहुमोल वापर केला जातो:
• उत्परिवर्तित बियाण्यांची निर्मिती: गॅमा किरणांचा वापर करून बियाणांमध्ये जनुकीय बदल घडवून अधिक उत्पादन देणाऱ्या 'ट्रॉम्बे' जाती (उदा. भुईमूग, उडीद) विकसित केल्या गेल्या आहेत (विधान a).
• खतांचा कार्यक्षम वापर: रेडिओ-आयसोटोप ट्रेसर तंत्राने (³²P व ¹⁵N) वनस्पती खते कशी शोषून घेतात याचा अभ्यास करून खतांची मात्रा निश्चित केली जाते (विधान b).
• कीटक नियंत्रण (SIT): कीटकांच्या नर प्रजातीला किरणोत्साराने वांझ बनवून कीटकांची संख्या नियंत्रित केली जाते (विधान c).
• अन्नधान्य जतन: गॅमा किरणांच्या प्रक्रियेने धान्यातील कीड नष्ट होते व अन्न दीर्घकाळ टिकते (विधान d).
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: चारही पर्याय योग्य असल्याने पर्याय क्र. (४) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कृषी क्षेत्रात सुधारित बियाणे, खतांचा अभ्यास, कीटक नियंत्रण आणि अन्न टिकवण्यासाठी प्रारण तंत्रज्ञान वापरले जाते.