#43📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) राजा राममोहन रॉय ह्यांना 'भारताच्या रिनेसन्सचे / प्रबोधनकाळाचे पितामह' मानले जाते. ते वाराणसी व पटना येथे शिकले.
(b) त्यांनी बंगाली, पर्शियन, हिंदी, इंग्लिश व संस्कृतमध्ये नियतकालिके प्रसिद्ध केली.

Which one of the following two statements is correct?
(a) Raja Rammohan Roy regarded as 'the father of the Indian Renaissance' studied in Varanasi and Patna.
(b) He published journals in Bengali, Persian, Hindi, English and Sanskrit.

पर्याय (Options):

केवळ (a)

Only (a)

✓ योग्य उत्तर

केवळ (b)

Only (b)

दोन्ही

Both

एकही नाही

Neither

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (केवळ (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राजा राममोहन रॉय (१७७२-१८३३):
• प्रबोधनकाळाचे पितामह व शिक्षण: विधान (a) बरोबर आहे. राजा राममोहन रॉय यांना 'आधुनिक भारताच्या प्रबोधनाचे जनक/पितामह' मानले जाते. त्यांनी लहानपणी पाटणा येथे अरबी व पर्शियन भाषेचा तर वाराणसी (काशी) येथे संस्कृत व वेदांताचा सखोल अभ्यास केला.
• वृत्तपत्रे व नियतकालिके: विधान (b) चुकीचे आहे. त्यांनी बंगाली भाषेत 'संवाद कौमुदी', पर्शियन भाषेत 'मिरात-उल-अखबार' आणि इंग्रजीत 'ब्राह्मनिकल मॅगझिन' सुरू केले; मात्र त्यांनी संस्कृत व हिंदीत स्वतंत्र नियतकालिके चालवली नाहीत.
• त्यामुळे केवळ (a) हे विधान योग्य आहे (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: पाटणा व वाराणसी येथे शिक्षण घेतलेले राजा राममोहन रॉय भारतीय प्रबोधनाचे जनक मानले जातात; त्यांनी बंगाली, पर्शियन व इंग्रजीतून वृत्तपत्रे चालवली.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Raja Ram Mohan Roy (1772–1833):
• Father of Indian Renaissance & Early Education: Statement (a) is correct. Known as the 'Father of Modern Indian Renaissance', he studied Arabic and Persian literature/Islamic philosophy in Patna and Sanskrit scriptures/Upanishads in Varanasi (Kashi) during his youth.
• Journalism & Publications: Statement (b) is incorrect. Raja Ram Mohan Roy was a pioneer of Indian journalism and published prominent newspapers/journals in Bengali (*Sambad Kaumudi*), Persian (*Mirat-ul-Akhbar*), and English (*Brahminical Magazine* / *Bengal Herald*), but did not publish regular periodicals in Sanskrit and Hindi.
• Therefore, only statement (a) is correct (Option 1).
• Key Takeaway: Raja Ram Mohan Roy, educated at Patna and Varanasi, is the father of Indian Renaissance; his famous journals were in Bengali, Persian, and English.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स महाराष्ट्रातील प्रमुख समाजसुधारक व सामाजिक प्रबोधन

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील प्रमुख समाजसुधारक व सामाजिक प्रबोधन' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महात्मा ज्योतिराव फुले: जीवनकार्य, सत्यशोधक समाज व ग्रंथसंपदा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (११ एप्रिल १८२७), मुलींची पहिली शाळा (१ जाने १८४८ भिडे वाडा), बालहत्या प्रतिबंधक गृह १८६३, पाण्याचा हौद खुला १८६८,...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज: आरक्षण, कायदे व बहुजन उद्धार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (२६ जून १८७४ - सामाजिक न्याय दिन), वेदोक्त प्रकरण १८९९ (छात्र जगद्गुरू), ५०% आरक्षण जाहीरनामा (२६ जुलै १९०२), मोफत...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महाड सत्याग्रह, वृत्तपत्रे व संविधान निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१४ एप्रिल १८९१ - ज्ञान दिन), कोलंबिया व LSE पदव्या (The Problem of the Rupee), बहिष्कृत हितकारिणी सभा १९२४, महाड स...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गोपाळ गणेश आगरकर: बुद्धिप्रामाण्यवाद, सुधारक वृत्तपत्र व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१४ जुलै १८५६ टेंभू), केसरीचे पहिले संपादक १८८१, डोंगरी तुरुंगवास १८८२, सुधारक साप्ताहिक (१५ ऑक्टो १८८८ - इष्ट असेल...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महर्षी धोंडो केशव कर्वे: स्त्री शिक्षण, SNDT विद्यापीठ व संस्था: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१८ एप्रिल १८५८ मुरुड), आनंदीबाई पुनर्विवाह १८९३, अनाथ बालिकाश्रम हिंगणे १८९६, निष्काम कर्म मठ १९१०, भारतातील पहिले...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

लोकहितवादी गोपाळ हरी देशमुख: शतपत्रे, विचार व ग्रंथसंपदा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१८ फेब १८२३ पुणे), प्रभाकरमधील १०८ शतपत्रे (१८४८-५०), मराठीतील पहिला अर्थशास्त्र ग्रंथ लक्ष्मीज्ञान १८४९, ग्रामरचन...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

बाळशास्त्री जांभेकर, नाना शंकरशेट व भाऊ दाजी लाड: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बाळशास्त्री जांभेकर (मराठी वृत्तपत्रसृष्टी जनक, दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०, शेषाद्री प्रकरण), नाना शंकरशेट (मुंबई...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

पंडिता रमाबाई व ताराबाई शिंदे: स्त्री मुक्ती व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

पंडिता रमाबाई (आर्य महिला समाज १८८२, शारदा सदन १८८९, मुक्ती सदन केडगाव १८९८, The High-Caste Hindu Woman ग्रंथ, कैसर-ए-हि...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

कर्मवीर भाऊराव पाटील व डॉ. पंजाबराव देशमुख: शिक्षण व शेतकरी क्रांती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

कर्मवीर भाऊराव पाटील (रयत शिक्षण संस्था काले १९१९, वटवृक्ष चिन्ह, कमवा व शिका योजना, छत्रपती शिवाजी बोर्डिंग १९२४ सातारा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

संत गाडगे महाराज व राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज: ग्रामोद्धार व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

संत गाडगे महाराज (डेबूजी झिंगराजी जानोरकर शेणगाव, स्वच्छता व कीर्तन प्रबोधन, दशसूत्री, धर्मशाळा व अनाथालये, अमरावती विद्...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 17 मि. वाचन

दादोबा पांडुरंग तर्खडकर व सुरुवातीच्या सुधारणा सभा: मानवधर्म, परमहंस व प्रार्थना समाज: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

दादोबा पांडुरंग तर्खडकर (मराठीचे पाणिनी), महाराष्ट्र भाषेचे व्याकरण, धर्मविवेचन, मानवधर्म सभा १८४४ (दुर्गाराम मंशाराम),...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #42

म. ज्योतीबा फुल्यांनी सक्तीच्या प्राथमिक शिक्षणाची सोय करावी...

पुढील प्रश्न #44

अस्पृश्यता निर्मूलनाचे छत्रपती शाहू महाराजांनी सक्रिय प्रयत्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड