#50📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) स्वातंत्र्यानंतर भारताचे एकीकरण मोठे कठीण होते. 'गोवा पोर्तुगालचा भाग आहे' ह्याला फ्रान्सने खंबीर दुजोरा दिला व मदतीला मनुष्यबळ व यंत्रसामग्री पाठविली.
(b) पोर्तुगिजांनी 1961 मध्ये गोव्याचा ताबा सोडला व त्यानंतर आफ्रिकेतील त्यांच्या अधिपत्याखालील भागांनीही स्वातंत्र्य मिळविले.

Which one of the following two statements is correct?
(a) Political unification was a great problem after independence. France supported the claim of Portugal that Goa was one of its provinces and came to Portugals help with men and machines.
(b) Portuguese surrendered Goa in 1961 and soon after colonies of Africa also got free of Portuguese.

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
b
केवळ (b)
Only (b)
✓ योग्य उत्तर
c
दोन्ही
Both
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (केवळ (b)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• गोवा मुक्तीसंग्राम आणि पोर्तुगीज वसाहतवाद (१९६१):
• 🇫🇷 फ्रान्सची भूमिका: विधान (a) चुकीचे आहे. फ्रान्सने १९५४ मध्ये पॉंडिचेरीसह आपल्या सर्व वसाहती शांततापूर्ण वाटाघाटींनी भारताकडे सोपवल्या; त्यांनी गोव्याबाबत पोर्तुगालला कोणतीही लष्करी वा शस्त्रास्त्रांची मदत केली नाही.
• ऑपरेशन विजय आणि आफ्रिकन स्वातंत्र्य: विधान (b) योग्य आहे. भारतीय लष्कराने डिसेंबर १९६१ मध्ये 'ऑपरेशन विजय' राबवून गोव्यातील पोर्तुगीज राजवटीचा अंत केला. गोव्याच्या मुक्तीनंतर पोर्तुगालच्या आफ्रिकेतील वसाहतींमध्येही (अँगोला, मोझांबिक, गिनी-बिसाउ) स्वातंत्र्यलढ्याला प्रचंड गती मिळाली आणि १९७४ च्या क्रांतीनंतर त्या स्वतंत्र झाल्या.
• त्यामुळे केवळ (b) हे विधान योग्य आहे (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: डिसेंबर १९६१ च्या 'ऑपरेशन विजय'द्वारे गोव्यातून पोर्तुगीज सत्तेचा अंत झाला आणि पुढे आफ्रिकेतील पोर्तुगीज वसाहतीही स्वतंत्र झाल्या.

The correct answer is Option B (Only (b)).

Key Points:
• Liberation of Goa and Portuguese Decolonization (1961):
• 🇫🇷 French Policy vs Portuguese: Statement (a) is incorrect. France peacefully negotiated the transfer of its Indian territories (Pondicherry, Chandannagar, Karaikal, Mahe, Yanam) to India in 1954 and never supported Portugal with military troops or machinery against India.
• Operation Vijay (1961) & African Colonies: Statement (b) is correct. Indian armed forces liberated Goa, Daman, and Diu through Operation Vijay in December 1961, forcing Portuguese Governor Manuel António Vassalo e Silva to surrender. The liberation of Goa dealt a huge blow to the Salazar dictatorship, directly catalyzing anti-colonial liberation movements across Portuguese African colonies (Angola, Mozambique, Guinea-Bissau, Cape Verde), which gained full independence following the 1974 Carnation Revolution in Lisbon.
• Hence, only statement (b) is correct (Option 2).
• Key Takeaway: Portugal surrendered Goa in December 1961 via Operation Vijay, sparking the subsequent independence of Portuguese African colonies.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील विशेष चळवळी, मुक्तीसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्र लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र चळवळ व पत्रकारिता: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बाळशास्त्री जांभेकर (दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०), भाऊ महाजन (प्रभाकर शतपत्रे), ज्ञानोदय १८४२, ज्ञानप्रकाश १८४९ (प...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील कामगार चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

नारायण मेघाजी लोखंडे (भारतीय कामगार चळवळीचे जनक, बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन १८९०, रविवारची सुट्टी १० जून १८९०), AITUC स्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील दलित चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गोपाळबाबा वलंगकर (विटाळ विध्वंसन ग्रंथ १८८८, अनार्य दोष परिहारक मंडळी), शिवराम जानबा कांबळे (सोमवंशीय मित्र), किसन फागुज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

हैदराबाद संस्थान पार्श्वभूमी, निजाम मीर उस्मान अली खान, कासिम रिझवी व रजाकार अत्याचार, स्वामी रामानंद तीर्थ (हैदराबाद स्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 21 मि. वाचन

संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०६ हुतात्मे व १ मे १९६० राज्य निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बेळगाव साहित्य परिषद १९४६, अकोला करार १९४७, नागपूर करार १९५३, दार कमिशन व JVP समिती १९४८, फाजल अली आयोग, संयुक्त महाराष्...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔