मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

🗡️ मुक्तीसंग्रामातील महिलांचे शौर्य व मराठवाड्याचा विकास लढा:

मराठवाडा मुक्तीसंग्रामात पुरुषांच्या बरोबरीने महिलांनीही रजाकारांच्या पाशवी अत्याचारांचा हिमतीने प्रतिकार केला. ताराबाई परांजपे, सुशीलाबाई दिवाण, आशाताई वाघमारे, यशोदाबाई कटके आणि गोदावरीबाई तेहरकर यांनी भूमिगत स्वातंत्र्यसैनिकांना अन्न, शस्त्रे व संदेश पोहोचवण्याचे धाडसी कार्य केले. रझाकारांच्या गोळ्यांना न घाबरता तिरंगा हातात घेऊन मोर्चे काढले.

• गोरठा हत्याकांड (जि. नांदेड): गोरठा गावातील ग्रामस्थांनी रजाकारांशी दोन हात करताना अभूतपूर्व शौर्य गाजवले; अनेक देशभक्तांनी वीरमरण पत्करले.
• शेंद्रा व इसापूर क्रांती: मराठवाड्यातील खेडोपाडी तरुणांनी गनिमी काव्याने निजामी ठाण्यांवर हल्ले करून दारूगोळा व शस्त्रे लुटली.
• मुक्तीनंतरचा विकास लढा: १७ सप्टेंबर १९४८ रोजी स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर मराठवाड्याच्या मागासलेपणावर मात करण्यासाठी 'मराठवाडा विकास मंडळ' स्थापन करण्यात आले. स्वामी रामानंद तीर्थ यांच्या प्रयत्नांमुळे मराठवाड्यात शाळा, महाविद्यालये आणि सिंचन प्रकल्पांचे जाळे उभारले गेले.
• १७ सप्टेंबर: हा दिवस संपूर्ण मराठवाड्यात अत्यंत उत्साहात आणि अभिमानाने 'मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

मराठवाडा मुक्तीसंग्रामातील सर्व हुतात्म्यांचे बलिदान आणि स्वातंत्र्यसैनिकांचे त्याग महाराष्ट्राच्या व भारताच्या इतिहासात सदैव स्मरणात राहील. १७ सप्टेंबर हा दिवस संपूर्ण मराठवाड्यात अत्यंत अभिमानाने मुक्तिदिन म्हणून साजरा केला जातो.