पुढीलपैकी कोणते विधान सर सय्यद अहमद खान यांचे आहे ?
(a) आधुनिक शिक्षणाचा व इंग्रजी भाषेचा स्वीकार केल्याशिवाय मुस्लीम समाजाची प्रगती होणे अवघड आहे.
(b) हिंदू व मुसलमान म्हणजे 'भारत वधूचे' नेत्र होत.
(c) हिंदुस्थानात हिंदू व मुसलमान ही दोन राष्ट्रे आहेत.
(d) मुसलमानांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसपासून दूर राहावे.
पुढीलपैकी कोणते विधान सर सय्यद अहमद खान यांचे आहे ?
(a) आधुनिक शिक्षणाचा व इंग्रजी भाषेचा स्वीकार केल्याशिवाय मुस्लीम समाजाची प्रगती होणे अवघड आहे.
(b) हिंदू व मुसलमान म्हणजे 'भारत वधूचे' नेत्र होत.
(c) हिंदुस्थानात हिंदू व मुसलमान ही दोन राष्ट्रे आहेत.
(d) मुसलमानांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसपासून दूर राहावे.
Which of the following statements was/were made by Sir Sayyed Ahmed Khan ?
(a) Unless the modern education and English language are adopted, the progress of Muslims is difficult.
(b) Hindus and Muslims are the two eyes of an Indian bride.
(c) Hindu and Muslim are two separate nations in Hindustan.
(d) Muslims should stay away from Indian National Congress.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर सय्यद अहमद खान यांची विचारसरणी व विधाने:
• पाश्चात्त्य शिक्षण: मुस्लिम समाजाने इंग्रजी भाषा आणि आधुनिक विज्ञानाचा स्वीकार केल्याशिवाय त्यांची प्रगती शक्य नाही हे त्यांनी मांडले.
• भारत वधूचे दोन डोळे (सुरुवातीचा काळ): १८८४ च्या भाषणात त्यांनी म्हटले होते की, *'हिंदू आणि मुसलमान हे भारत नावाच्या देखण्या वधूचे दोन डोळे आहेत'*.
• काँग्रेसला विरोध व द्विराष्ट्र विचार (नंतरचा काळ): १८८७ नंतर (मेरठ व लखनौ भाषणे) त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसला तीव्र विरोध केला, मुसलमानांनी काँग्रेसपासून दूर राहावे असे आवाहन केले आणि हिंदू-मुस्लिम ही दोन भिन्न राष्ट्रे/हितसंबंध असल्याचे मांडले.
• त्यामुळे दिलेली सर्व चारही विधाने सर सय्यद अहमद खान यांचीच आहेत (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: सर सय्यद यांनी सुरुवातीस 'हिंदू-मुस्लिम भारत वधूचे दोन डोळे' म्हटले; मात्र नंतर काँग्रेसला विरोध, पाश्चात्त्य शिक्षणाचा पुरस्कार आणि दोन राष्ट्रांचे विचार मांडले.
The correct answer is Option D (All of the above).
Key Points:
• Ideological Evolution of Sir Syed Ahmed Khan (1817–1898):
• Modern Education: He consistently argued that modern Western scientific education and English were imperative for Muslims to progress.
• Two Eyes of a Bride (Early Phase): In his earlier composite nationalist phase (1884 speech at Gurdaspur/Punjab), he famously remarked: *'Hindu and Muslim are two eyes of the beautiful bride that is Hindustan. Weakness in one disfigures the whole bride.'*
• Two Nations & Opposition to INC (Later Phase): In his later years (post-1887 Meerut & Lucknow speeches), influenced by Theodore Beck, he opposed the Indian National Congress, warned Muslims that representative democracy would establish Hindu majority rule, urged Muslims to stay away from INC, and articulated the distinct identity/interests of Hindus and Muslims as two communities/nations.
• All four statements (a), (b), (c), and (d) reflect his statements across different phases (Option 4).
• Key Takeaway: Sir Syed coined the 'two eyes of bride' metaphor early on, but later opposed INC, advocated modern English schooling, and spoke of two nations.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
नेहरू कमिटी अहवालाबाबत पुढील दोन विधानांपैकी कोणते विधान खरे...
पुढील दोन विधानांपैकी कोणते खरे आहे ? (a) घटनासमितीमध्ये जम्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :