महासराव
महासराव™

खालीलपैकी कोणते विधान औद्योगिक कामगारांसाठीच्या ग्राहक किंमत निर्देशांकाबद्दल खरे आहे? अ. हे भारतातील सर्व कामगारांना लागू होते, मग त्यांचे कार्यक्षेत्र कोणतेही असो. ब. केवळ किमान वेतन निश्चित करण्यासाठी हे वापरले जाते. क. हे वस्तु आणि सेवांच्या एका निश्चित बास्केटवर आधारित आहे जे कधीही बदलत नाही. ड. औद्योगिक कामगारांना वाजवी वेतन मिळून त्यांचे जीवनमान चांगले राखण्यास हे मदत करते.

Which of the following statements is true about the Consumer Price Index for Industrial Workers (CPI-IW)? a. It applies to all workers in India, regardless of their sector. b. It is solely used to determine the minimum wage. c. It is based on fixed basket of goods and services which never changes. d. It helps to ensure that industrial workers receive fair wages and maintain a decent standard of living.
पर्याय (Options):
a
फक्त अ
Only a
b
फक्त क
Only c
c
फक्त ड
Only d
✓ योग्य उत्तर
d
अ आणि ब दोन्ही
Both a and b
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय C (फक्त ड / Only d) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण (CPI-IW / औद्योगिक कामगारांसाठी ग्राहक किंमत निर्देशांक): १. CPI-IW ची निर्मिती श्रम आणि रोजगार मंत्रालयाच्या अंतर्गत असणाऱ्या 'लेबर ब्युरो' (Labour Bureau, Shimla) कडून दरमहा केली जाते. २. मुख्य उपयोग: हा निर्देशांक सरकारी कर्मचारी आणि औद्योगिक क्षेत्रातील कामगारांचा 'महागाई भत्ता' (Dearness Allowance - DA) ठरवण्यासाठी आणि वेतन पुनरावलोकनासाठी आधार म्हणून वापरला जातो. यामुळे वाढत्या महागाईच्या काळात कामगारांचे वास्तविक उत्पन्न टिकून राहून त्यांना वाजवी वेतन व चांगले जीवनमान राखण्यास मदत होते -> (विधान ड पूर्णपणे सत्य आहे). ३. इतर विधाने का चुकीची आहेत: - विधान अ: हा निर्देशांक केवळ औद्योगिक कामगारांसाठी (कारखाने, खाणी, रेल्वे, बंदरे, मळे इत्यादी) लागू होतो; सर्व क्षेत्रांतील सर्व कामगारांसाठी नाही. - विधान ब: हा केवळ किमान वेतनासाठी नाही, तर महागाई भत्ता आणि वेतनवाढीच्या नियमित गणनेसाठी वापरला जातो. - विधान क: वस्तु आणि सेवांची बास्केट कायमस्वरूपी निश्चित नसते, ती काळाच्या गरजेनुसार नियमित सुधारित (Rebase) केली जाते (उदा. २०१६ चे नवीन आधारभूत वर्ष). म्हणून केवळ विधान ड बरोबर आहे.
The correct answer is Option C (Only d). Detailed Step-by-Step Economic Analysis: 1. The Consumer Price Index for Industrial Workers (CPI-IW) is compiled and released monthly by the Labour Bureau (Ministry of Labour and Employment). 2. Purpose & Impact: Its primary function is the calculation of Dearness Allowance (DA) for central/state government employees and organized industrial workers, neutralizing the erosive impact of inflation on real purchasing power, thereby securing fair compensation and decent living standards (Statement d is correct). 3. Rebuttal of Distractors: - Statement a is false: It specifically measures the consumption basket of industrial workers, not the universal national workforce. - Statement b is false: It is not solely restricted to statutory minimum wage determinations. - Statement c is false: The consumption basket is periodically revised and rebased (e.g., modern base year 2016=100). Hence, Option C is correct.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

भारतीय जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणती वस्ती नागरी वस्ती म्हणून ओळखली जाते? अ. महानगरपालिका/नगरपालिका असणे. ब. ५००० पेक्षा जास्त लोकसंख्या आहे. क. ५०% लोक बिगर शेती व्यवसाय करणारे. ड. लोकसंख्येची घनता दर चौ.कि.मी. ला ४०० पेक्षा जास्त.

उत्तर पहा ➔
2

स्वामीनाथन (१९७०) यांच्या व्याख्येनुसार भारतातील कोरडवाहू शेती म्हणजे ज्या ठिकाणी सरासरी वार्षिक पर्जन्य हे अ. १०० सेमी पेक्षा जास्त पण १२० सेमी पेक्षा कमी ब. ३० सेमी पेक्षा कमी क. २०० सेमी पेक्षा जास्त ड. १०० सेमी पेक्षा कमी पण ४० सेमी पेक्षा जास्त

उत्तर पहा ➔
3

पश्चिम आणि वायव्य भारतामध्ये अति उष्ण, कोरडे व धुळीचे वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यांना __________ म्हणतात.

उत्तर पहा ➔
4

कोणत्या दोन नद्या दरम्यानच्या प्रदेशाला पंजाब हिमालय म्हणतात?

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोड्या जुळवा : अ. काळी कापसाची मृदा ब. जांभी मृदा क. तांबडी मृदा ड. भरड उथळ मृदा i. कोंकण प्रदेश ii. पूर्व विदर्भ iii. महाराष्ट्र पठारी प्रदेश iv. सह्याद्रीचा पूर्व भाग

उत्तर पहा ➔
6

महाराष्ट्रातील १९६० आणि २०२० मधील एकूण प्रशासकीय विभाग अनुक्रमे ______ व ______ आहेत.

उत्तर पहा ➔