खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहेत ?
अ. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 15 हे भारतीय नागरिक आणि परकीय अशा दोघांनाही उपलब्ध आहे.
ब. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 16 हे केवळ भारतीय नागरिकांनाच उपलब्ध आहे.
क. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 21 हे भारतीय नागरिक आणि परकीयांना देखील भारतीय भूमीवर उपलब्ध आहे.
पर्यायी उत्तरे :
खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहेत ?
अ. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 15 हे भारतीय नागरिक आणि परकीय अशा दोघांनाही उपलब्ध आहे.
ब. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 16 हे केवळ भारतीय नागरिकांनाच उपलब्ध आहे.
क. भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 21 हे भारतीय नागरिक आणि परकीयांना देखील भारतीय भूमीवर उपलब्ध आहे.
पर्यायी उत्तरे :
Which of the following statements is/are correct?
a. Article 15 of the Constitution of India is available to both citizens of India and the foreigners.
b. Article 16 of the Constitution of India is available to the citizens of India only.
c. Article 21 of the Constitution of India is available to both citizens of India and the foreigners alike within the territory of India.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त ब आणि क) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मूलभूत हक्कांचे नागरिक व परकीयांसाठी वर्गीकरण:
• केवळ भारतीय नागरिकांना उपलब्ध असलेले मूलभूत हक्क:
• अनुच्छेद १५ (धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान यावरून भेदभावास बंदी)
• अनुच्छेद १६ (सार्वजनिक रोजगारात समान संधी)
• अनुच्छेद १९ (सहा स्वातंत्र्यांचे संरक्षण)
• अनुच्छेद २९ आणि ३० (अल्पसंख्याकांचे सांस्कृतिक व शैक्षणिक हक्क)
• नागरिक आणि परकीय (शत्रू देशाचे नागरिक वगळून) दोघांनाही उपलब्ध असलेले हक्क:
• अनुच्छेद १४, २०, २१, २१-अ, २२, २३, २४, २५, २६, २७ आणि २८.
• विधानांची पडताळणी:
• विधान 'अ' चूक आहे (अनुच्छेद १५ केवळ नागरिकांना उपलब्ध आहे).
• विधान 'ब' बरोबर आहे (अनुच्छेद १६ केवळ नागरिकांना उपलब्ध आहे).
• विधान 'क' बरोबर आहे (अनुच्छेद २१ नागरिक व परकीय दोघांनाही उपलब्ध आहे).
• त्यामुळे 'फक्त ब आणि क' बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कलम १५, १६, १९, २९ व ३० केवळ नागरिकांसाठी आहेत; तर कलम २१ नागरिक आणि परकीय दोघांनाही उपलब्ध आहे.
The correct answer is Option B (Only b and c).
Key Points:
• Fundamental Rights categorized by citizenship status:
• Fundamental Rights available EXCLUSIVELY to Indian citizens (and not to foreigners):
• Article 15 (Prohibition of discrimination on grounds of religion, race, caste, sex, or place of birth).
• Article 16 (Equality of opportunity in matters of public employment).
• Article 19 (Protection of six freedoms).
• Article 29 (Protection of language, script, and culture of minorities).
• Article 30 (Right of minorities to establish and administer educational institutions).
• Fundamental Rights available to BOTH citizens and foreigners (except enemy aliens):
• Articles 14, 20, 21, 21A, 22, 23, 24, 25, 26, 27, and 28.
• Evaluating statements:
• Statement a is FALSE (Article 15 is for citizens only).
• Statement b is TRUE (Article 16 is for citizens only).
• Statement c is TRUE (Article 21 is available to both citizens and foreigners within India).
• Hence, only b and c are correct.
• Key Takeaway: Articles 15, 16, 19, 29, and 30 apply to citizens only; Article 21 protects both citizens and foreigners.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणत्या केसेसच्या बद्दल जनहित याचिका दाखल करता येत...
राज्याच्या धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वावरील भाष्ये आणि भाष्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :