वसाहतवादामुळे भारतात खालीलप्रमाणे कोणते परिवर्तन घडून आले?
अ. राष्ट्रवादाची भावना वाढीस लागली
ब. मध्ययुगीन राजवटींचा शेवट झाला
क. भारतात नागरीकरणाचा वेग वाढला
ड. देशी उद्योगधंद्यात वाढ झाली

Which of the following changes took place in India due to colonialism?
a. Growth of Nationalism
b. End of Medieval Reign
c. Growth of Urbanisation in India
d. Growth in Indigenous Industry

पर्याय (Options):
a
फक्त अ आणि ब
Only a and b
b
फक्त ब आणि क
Only b and c
c
फक्त अ, ब आणि क
Only a, b and c
✓ योग्य उत्तर
d
फक्त ब, क आणि ड
Only b, c and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (फक्त अ, ब आणि क) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. विधान अ (बरोबर): ब्रिटिश वसाहतवादाच्या शोषक धोरणांविरुद्ध भारतीय समाजात एकसंधतेची जाणीव झाली आणि आधुनिक राष्ट्रवादाचा उदय व प्रसार झाला.
२. विधान ब (बरोबर): १८५७ च्या उठावानंतर ईस्ट इंडिया कंपनीची सत्ता संपून मुघल साम्राज्य आणि सरंजामी मध्ययुगीन राजवटींचा औपचारिक अंत झाला, तसेच आधुनिक नोकरशाही व कायदेप्रणाली स्थापन झाली.
३. विधान क (बरोबर): रेल्वे, रस्ते, बंदरे (मुंबई, कलकत्ता, मद्रास) आणि आधुनिक प्रशासकीय व व्यापारी केंद्रांमुळे नवीन शहरांची निर्मिती झाली आणि नागरीकरणाचा वेग वाढला.
४. विधान ड (चुकीचे): वसाहतवादाने देशी उद्योगधंद्यात वाढ केली नाही, तर ब्रिटनच्या औद्योगिक क्रांतीसाठी भारताला कच्चा माल पुरवणारा देश आणि पक्क्या मालाची बाजारपेठ बनवले. यामुळे पारंपरिक हातमाग, कारागीर आणि देशी हस्तकलांचा ऱ्हास झाला ('वि-औद्योगिकीकरण' / De-industrialization).

निष्कर्ष: अ, ब आणि क ही विधाने बरोबर असून ड चुकीचे आहे.

The correct answer is Option C (Only a, b and c).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. Statement a (True): Common exploitation under colonial rule, combined with modern education and unified communication networks, catalyzed the rise of pan-Indian nationalism.
2. Statement b (True): Colonial rule dismantled the fragmented feudal structure and medieval princely hegemony (such as the formal end of the Mughal dynasty post-1857), substituting it with centralized colonial administration.
3. Statement c (True): Strategic colonial infrastructure—port cities (Bombay, Calcutta, Madras), cantonments, railway junctions, and administrative capitals—accelerated urban transformation and modern urbanization.
4. Statement d (False): Colonial economic policies systematically decimated India's indigenous handicrafts, weaving, and metallurgy through one-way free trade and tariffs, causing severe de-industrialization and rural distress rather than industrial growth.

Hence, only statements a, b, and c are correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, जमीन महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: नोट्स PDF

प्लासी १७५७ (Plassey) व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (Kayamdhara 1793), रयतवारी (Rayatwari 1820), महालवारी पद्धत, तैनाती फौ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: नोट्स PDF

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: नोट्स PDF

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔