महासराव
महासराव™

"येथील लोक केवळ शिक्षण घेऊन स्वस्थ बसणार नाहीत, राज्यकारभारात वाटा देऊनही ते संतुष्ट होणार नाहीत; किंबहुना सर्वच राज्यकारभारावर आपला हक्क प्रस्थापित करू पाहतील" असे ______ यांनी ______ यांना पाठविलेल्या पत्रात म्हटले होते.

"The people here will not be satisfied with just getting an education, they will not be satisfied with a share in the governance. In fact they will try to establish their right to all the governance" said ______ in a letter sent to ______.
पर्याय (Options):
a
लॉर्ड मेकॉले – पब्लिक एज्युकेशन कमिटी
Lord Macaulay – Public Education Committee
b
माऊंट स्टुअर्ट एल्फिन्स्टन – कोर्ट ऑफ डिरेक्टर्स
Mount Stuart Elphinstone – Court of Directors
✓ योग्य उत्तर
c
जॉर्ज रसेल क्लार्क – ब्रिटीश पार्लमेंट
George Rusell Clerk – British Parliament
d
लॉर्ड अम्हर्स्ट – गव्हर्नर जनरल
Lord Amherst – Governor General
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय B (माऊंट स्टुअर्ट एल्फिन्स्टन – कोर्ट ऑफ डिरेक्टर्स) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: १. माऊंट स्टुअर्ट एल्फिन्स्टन (Mountstuart Elphinstone) हे १८१९ ते १८२७ या काळात मुंबई प्रांताचे गव्हर्नर होते. २. त्यांनी पश्चिम भारतात देशी (प्रादेशिक) व पाश्चात्त्य शिक्षणाचा पाया घातला. १८२२ मध्ये स्थापन झालेल्या 'बॉम्बे नेटिव्ह स्कूल बुक अँड स्कूल सोसायटी'ला त्यांनी राजाश्रय दिला. ३. पाश्चात्त्य शिक्षणामुळे भारतीयांमध्ये राजकीय जाणीव निर्माण होईल आणि ते संपूर्ण स्वराज्याची मागणी करतील हे ओळखून त्यांनी लंडन येथील ईस्ट इंडिया कंपनीच्या 'कोर्ट ऑफ डायरेक्टर्स'ला (Court of Directors) पाठवलेल्या पत्रात हे ऐतिहासिक भाकीत नमूद केले होते. ४. त्यांनी लिहिले होते की शिक्षण देणे हा आमचा नैतिक कर्तव्य मार्ग आहे, जरी त्याचा परिणाम आपल्या सत्तेच्या अखेरीस होईल. एमपीएससी परीक्षा संदर्भ: - १८२३ चे एल्फिन्स्टनचे प्रसिद्ध शिक्षणविषयक मिनिट (Minute on Education). - १८२७ मध्ये त्यांच्या सन्मानार्थ 'एलफिन्स्टन इन्स्टिट्यूट' (नंतर कॉलेज) स्थापन झाले.
The correct answer is Option B (Mount Stuart Elphinstone – Court of Directors). Detailed Step-by-Step Analysis: 1. Mountstuart Elphinstone served as the Governor of the Bombay Presidency from 1819 to 1827. 2. A visionary administrator and champion of vernacular as well as English education, he authored the famous 1823 Minute on Education. 3. In an official dispatch to the Court of Directors of the East India Company in London, Elphinstone astutely predicted that modern education would awaken political self-consciousness among Indians, who would eventually demand total self-determination rather than modest administrative concessions. 4. He famously remarked that educating Indians was the British moral duty, even if it paved the 'high road back to Europe'. Key Takeaways for MPSC: - Assisted in founding the Bombay Native School and School Book Society (1822). - Elphinstone Institution was established in 1827 to commemorate his administrative tenure.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

२७ जुलै १८८९ रोजी लंडन येथे राष्ट्रीय काँग्रेसच्या 'ब्रिटिश इंडिया कमिटी' च्या स्थापने मध्ये खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती संबंधित होत्या? अ. फिलिप स्प्रॅट, ब्रॅन ब्रॅडले ब. सर ॲलन ह्यूम, डिग्बी क. दादाभाई नौरोजी, व्योमेशचंद्र बॅनर्जी ड. वेडरबर्न, डब्ल्यू. एस. केन

उत्तर पहा ➔
2

‘झांशीची राणी म्हणजे सर्व बंडखोरांमधील एकमेव पुरुष होती’, हे विधान खालीलपैकी कोणी केले?

उत्तर पहा ➔
3

खालीलपैकी नागपूरच्या कोणत्या राजाने आपल्या मृत्यूनंतरच्या वारसाची काहीच व्यवस्था न केल्याने कंपनी सरकारने त्यांचे राज्य खालसा केले होते?

उत्तर पहा ➔
4

२६ जुलै १८७६ रोजी, सुरेन्द्रनाथ बॅनर्जी यांनी स्थापन केलेल्या इंडियन असोसिएशनचे पहिले सचिव कोण होते?

उत्तर पहा ➔
5

होमरूल म्हणजे अ. आपल्या देशाचा कारभार प्राप्त करून घेणे ब. स्वराज्य प्राप्त करून घेणे क. इंग्रजांच्या जोखडांतून मुक्त होणे ड. स्वशासनास प्रतिकार करणे

उत्तर पहा ➔
6

१९०९ मध्ये 'कामगार हितवर्धक सभा' या संघटनेची स्थापना करून कामगारांना शिक्षण, कायदेशीर सल्ला देण्याचे काम खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तींनी केले होते? अ. भिवाजी नरे ब. सीताराम बोले क. हरीहर सोनुले ड. बॅ. हरिश्चंद्र तालचेरकर

उत्तर पहा ➔