खालीलपैकी कोणती जीवनसत्त्वे पाण्यात विद्राव्य आहेत ?

Which of the following are water-soluble vitamins ?
पर्याय (Options):
a
जीवनसत्त्व A आणि जीवनसत्त्व D
Vitamin A and Vitamin D
b
जीवनसत्त्व E आणि जीवनसत्त्व K
Vitamin E and Vitamin K
c
जीवनसत्त्व B समूह आणि जीवनसत्त्व C
Vitamin B-complex and Vitamin C
✓ योग्य उत्तर
d
जीवनसत्त्व A आणि जीवनसत्त्व K
Vitamin A and Vitamin K
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (जीवनसत्त्व B समूह आणि जीवनसत्त्व C) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
विद्राव्यतेनुसार जीवनसत्त्वांचे दोन मुख्य प्रकार पडतात:
१. पाण्यात विरघळणारी जीवनसत्त्वे (Water-Soluble Vitamins):
- जीवनसत्त्व B समूह (Vitamin B-complex: B1-Thiamine, B2-Riboflavin, B3-Niacin, B5-Pantothenic acid, B6-Pyridoxine, B7-Biotin, B9-Folic acid, B12-Cyanocobalamin)
- जीवनसत्त्व C (Ascorbic Acid).
वैशिष्ट्य: ही जीवनसत्त्वे शरीरात साठवली जात नाहीत (B12 चा अपवाद वगळता); ती मूत्रावाटे शरीराबाहेर उत्सर्जित होत असल्याने त्यांचा आहारात दररोज नियमित पुरवठा आवश्यक असतो.

२. मेदात / स्निग्ध पदार्थात विरघळणारी जीवनसत्त्वे (Fat-Soluble Vitamins):
- जीवनसत्त्व A (Retinol)
- जीवनसत्त्व D (Calciferol)
- जीवनसत्त्व E (Tocopherol)
- जीवनसत्त्व K (Phylloquinone)
लक्षात ठेवण्यासाठी सोपी युक्ती: K-E-D-A (किडा) किंवा A, D, E, K ही मेदात विरघळतात.

म्हणून पाण्यात विरघळणारा योग्य संच 'B-कॉम्प्लेक्स आणि C' आहे.

The correct answer is Option C (Vitamin B-complex and Vitamin C).

Detailed Step-by-Step Analysis:
Vitamins are divided biochemically based on their solubility profile:
1. Water-Soluble Vitamins: Vitamin B-Complex (B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12) and Vitamin C (ascorbic acid).
- Properties: Absorbed directly into the bloodstream; excess amounts are readily excreted in urine rather than stored in adipocytes (with the minor exception of liver storage of B12), requiring continuous dietary replenishment.
2. Fat-Soluble Vitamins: Vitamins A, D, E, and K (Mnemonic: KEDA).
- Properties: Absorbed with dietary lipids and stored in hepatic tissue and adipose reserves, presenting risks of hypervitaminosis if consumed in extreme excess.

Hence, Vitamin B-complex and Vitamin C are water-soluble.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔