वाक्याचे अर्थानुसार प्रकार व त्याचे उदाहरणे यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
(a) स्वार्थी (i) तुम्ही अभ्यास करावा.
(b) आज्ञार्थी (ii) मुले अभ्यास करतात.
(c) विध्यर्थी (iii) मुलांनो, सर्वजण रांगेत उभे राहा.
(d) संकेतार्थ (iv) निमंत्रण आले तर मी येईन.
वाक्याचे अर्थानुसार प्रकार व त्याचे उदाहरणे यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
(a) स्वार्थी (i) तुम्ही अभ्यास करावा.
(b) आज्ञार्थी (ii) मुले अभ्यास करतात.
(c) विध्यर्थी (iii) मुलांनो, सर्वजण रांगेत उभे राहा.
(d) संकेतार्थ (iv) निमंत्रण आले तर मी येईन.
वाक्याचे अर्थानुसार प्रकार व त्याचे उदाहरणे यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
(a) स्वार्थी (i) तुम्ही अभ्यास करावा.
(b) आज्ञार्थी (ii) मुले अभ्यास करतात.
(c) विध्यर्थी (iii) मुलांनो, सर्वजण रांगेत उभे राहा.
(d) संकेतार्थ (iv) निमंत्रण आले तर मी येईन.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: क्रियापदाच्या रूपावरून वाक्याचे चार अर्थ निघतात: स्वार्थ (केवळ काळ समजतो), आज्ञार्थ (आज्ञा, विनंती), विध्यर्थ (कर्तव्य, शक्यता, इच्छा), आणि संकेतार्थ (जर-तर ची अट).
• योग्य पर्याय विश्लेषण:
• (a) स्वार्थी: 'मुले अभ्यास करतात' (ii) - यात फक्त वर्तमानकाळाचा बोध होतो, आज्ञा किंवा अट नाही.
• (b) आज्ञार्थी: 'मुलांनो, सर्वजण रांगेत उभे राहा' (iii) - यात स्पष्टपणे आज्ञा दिली आहे.
• (c) विध्यर्थी: 'तुम्ही अभ्यास करावा' (i) - क्रियापदाला 'वा, वी, वे' प्रत्यय असून यात उपदेश/कर्तव्य सांगितले आहे.
• (d) संकेतार्थ: 'निमंत्रण आले तर मी येईन' (iv) - 'जर...तर' अशी अट (संकेत) दर्शवली आहे.
• त्यामुळे (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv) हा क्रम बरोबर आहे, जो पर्याय १ मध्ये आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: विध्यर्थी क्रियापदांच्या शेवटी बहुधा 'वा, वी, वे, व्या' हे प्रत्यय असतात, हे ओळखण्याची सोपी खूण आहे. संकेतार्थी वाक्यात एका गोष्टीवर दुसरी गोष्ट अवलंबून असते.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: स्वार्थी (काळ बोध), आज्ञार्थी (आज्ञा/विनंती), विध्यर्थी (कर्तव्य/वा-वी-वे), संकेतार्थी (जर-तर अट).
The correct answer is Option A ((a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)).
Key Points:
• संकल्पना: क्रियापदाच्या रूपावरून वाक्याचे चार अर्थ निघतात: स्वार्थ (केवळ काळ समजतो), आज्ञार्थ (आज्ञा, विनंती), विध्यर्थ (कर्तव्य, शक्यता, इच्छा), आणि संकेतार्थ (जर-तर ची अट).
• योग्य पर्याय विश्लेषण:
• (a) स्वार्थी: 'मुले अभ्यास करतात' (ii) - यात फक्त वर्तमानकाळाचा बोध होतो, आज्ञा किंवा अट नाही.
• (b) आज्ञार्थी: 'मुलांनो, सर्वजण रांगेत उभे राहा' (iii) - यात स्पष्टपणे आज्ञा दिली आहे.
• (c) विध्यर्थी: 'तुम्ही अभ्यास करावा' (i) - क्रियापदाला 'वा, वी, वे' प्रत्यय असून यात उपदेश/कर्तव्य सांगितले आहे.
• (d) संकेतार्थ: 'निमंत्रण आले तर मी येईन' (iv) - 'जर...तर' अशी अट (संकेत) दर्शवली आहे.
• त्यामुळे (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv) हा क्रम बरोबर आहे, जो पर्याय १ मध्ये आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: विध्यर्थी क्रियापदांच्या शेवटी बहुधा 'वा, वी, वे, व्या' हे प्रत्यय असतात, हे ओळखण्याची सोपी खूण आहे. संकेतार्थी वाक्यात एका गोष्टीवर दुसरी गोष्ट अवलंबून असते.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
नाम व नामांचे प्रकार: सामान्यनाम, विशेषनाम, भाववाचक नाम व धातुसाधित नामे
प्रत्यक्षात असणाऱ्या किंवा कल्पनेने जाणलेल्या वस्तूंना, प्राण्यांना, ठिकाणांना किंवा त्यांच्या गुणधर्मांना दिलेल्या नावा...
सर्वनाम व त्याचे ६ प्रकार (पुरुषवाचक, दर्शक, संबंधी, प्रश्नार्थक, अनिश्चित व आत्मवाचक)
नामाचा वारंवार होणारा पुनरुच्चार टाळण्यासाठी नामाच्या जागी येणाऱ्या विकारी शब्दाला 'सर्वनाम' (Pronoun) म्हणतात. मराठीत ए...
विशेषण व त्याचे प्रकार: गुण, संख्या, सार्वनामिक, धातुसाधित व विधी/अधिविशेषण
नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या विकारी शब्दाला 'विशेषण' म्हणतात. विशेषणाचे ३ मुख्य प्रका...
क्रियापद व त्याचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक, द्विकर्मक, संयुक्त, प्रयोजक, शक्य व भावकर्तुक
वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला 'क्रियापद' (Verb) म्हणतात. क्रियापदाच्या मूळ रूपाला 'धातू' (Root) म्हणता...
अविकारी शब्द (अव्यये): क्रियाविशेषण, शब्दयोगी, उभयान्वयी व केवलप्रयोगी अव्यय
लिंग, वचन, पुरुष किंवा विभक्तीमुळे ज्या शब्दांच्या रूपात कोणताही बदल (विकार) होत नाही, त्यांना 'अविकारी शब्द' किंवा 'अव्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
दर्शक सर्वनामे असलेले शब्दगटांचे अचूक पर्याय ओळखा. (a) कोण,...
(a) गुरुजी म्हणाले. (b) प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे. या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.