(a) गुरुजी म्हणाले.
(b) प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.
या वाक्यांचे मिश्रवाक्य ओळखा.
(a) गुरुजी म्हणाले.
(b) प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.
या वाक्यांचे मिश्रवाक्य ओळखा.
(a) गुरुजी म्हणाले.
(b) प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.
या वाक्यांचे मिश्रवाक्य ओळखा.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (गुरुजी म्हणाले, की प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: दोन किंवा अधिक साधी वाक्ये गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्ययाने जोडून जे एकच वाक्य तयार होते, त्याला मिश्र वाक्य म्हणतात. मिश्र वाक्यात एक मुख्य (प्रधान) आणि एक किंवा अधिक गौण वाक्ये असतात.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'गुरुजी म्हणाले' हे प्रधान वाक्य आहे आणि 'प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे' हे गौण वाक्य आहे. जेव्हा एखाद्याचे बोलणे स्पष्ट करायचे असते, तेव्हा 'स्वरूपबोधक' गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्यय (की, म्हणून, म्हणजे, जे) वापरले जाते. त्यामुळे 'गुरुजी म्हणाले, की प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.' हे अचूक मिश्र वाक्य आहे (पर्याय ४).
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• पर्याय १: 'म्हणून' येथे परिणामबोधक (संयुक्त वाक्य) म्हणून येऊ शकते, पण अर्थाच्या दृष्टीने 'की' अधिक योग्य आहे.
• पर्याय २: 'म्हणाल्यामुळे' ही रचना करून दोन वाक्यांचे एक केवल वाक्य तयार केले आहे.
• पर्याय ३: 'आता' हे उभयान्वयी अव्यय नाही, त्यामुळे वाक्याचा सांधा योग्य बसत नाही.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: प्रत्यक्ष कथन करताना (Direct Speech) जेव्हा दोन वाक्ये जोडायची असतात, तेव्हा 'की' या स्वरूपबोधक अव्ययाचा वापर मिश्र वाक्य बनवण्यासाठी सर्रास होतो.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: एकाचे विधान स्पष्ट करण्यासाठी 'की' हे स्वरूपबोधक अव्यय वापरून मिश्र वाक्य तयार केले जाते.
The correct answer is Option D (गुरुजी म्हणाले, की प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.).
Key Points:
• संकल्पना: दोन किंवा अधिक साधी वाक्ये गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्ययाने जोडून जे एकच वाक्य तयार होते, त्याला मिश्र वाक्य म्हणतात. मिश्र वाक्यात एक मुख्य (प्रधान) आणि एक किंवा अधिक गौण वाक्ये असतात.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'गुरुजी म्हणाले' हे प्रधान वाक्य आहे आणि 'प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे' हे गौण वाक्य आहे. जेव्हा एखाद्याचे बोलणे स्पष्ट करायचे असते, तेव्हा 'स्वरूपबोधक' गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्यय (की, म्हणून, म्हणजे, जे) वापरले जाते. त्यामुळे 'गुरुजी म्हणाले, की प्रत्येकाने नियमितपणे शाळेत यावे.' हे अचूक मिश्र वाक्य आहे (पर्याय ४).
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• पर्याय १: 'म्हणून' येथे परिणामबोधक (संयुक्त वाक्य) म्हणून येऊ शकते, पण अर्थाच्या दृष्टीने 'की' अधिक योग्य आहे.
• पर्याय २: 'म्हणाल्यामुळे' ही रचना करून दोन वाक्यांचे एक केवल वाक्य तयार केले आहे.
• पर्याय ३: 'आता' हे उभयान्वयी अव्यय नाही, त्यामुळे वाक्याचा सांधा योग्य बसत नाही.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: प्रत्यक्ष कथन करताना (Direct Speech) जेव्हा दोन वाक्ये जोडायची असतात, तेव्हा 'की' या स्वरूपबोधक अव्ययाचा वापर मिश्र वाक्य बनवण्यासाठी सर्रास होतो.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वाक्यांचे प्रकार, वाक्य रूपांतर व वाक्य पृथक्करण (Sentence Types, Transformation & Analysis)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
वाक्यांचे प्रकार: अर्थावरून, क्रियापदावरून व रचनेवरून (केवल, मिश्र व संयुक्त वाक्य)
अर्थपूर्ण शब्दांच्या समूहाला 'वाक्य' म्हणतात. वाक्यांचे वर्गीकरण ३ निकषांवर केले जाते: १. आशयावरून / अर्थावरून (विधानार्...
वाक्य रूपांतर पद्धती: होकारार्थी-नकारार्थी, प्रश्नार्थी-विधानार्थी व केवल-मिश्र-संयुक्त रूपांतर
वाक्याच्या मूळ अर्थाला किंचितही बाधा न आणता केवळ त्याच्या रचनेत किंवा स्वरूपात बदल करण्याच्या प्रक्रियेला 'वाक्य रूपांतर...
वाक्य पृथक्करण (Sentence Analysis): उद्देश व विधेय विभाग आणि त्यांचे घटक
वाक्यातील प्रत्येक शब्दाचे किंवा घटक भागांचे परस्पर संबंध दाखवून त्यांचे घटक वेगवेगळे करून दाखवण्याच्या शास्त्रीय पद्धती...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
वाक्याचे अर्थानुसार प्रकार व त्याचे उदाहरणे यांच्या योग्य जो...
खालीलपैकी अनिश्चित संख्या विशेषणांचा गट ओळखा.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.