'लीड बँक' योजनेअंतर्गत लीड बँकेत खालीलपैकी कोणाला दत्तक घेण्याचे सांगण्यात आले ?
(1) खेडे
(2) शहर
(3) जिल्हा
(4) राज्य
'लीड बँक' योजनेअंतर्गत लीड बँकेत खालीलपैकी कोणाला दत्तक घेण्याचे सांगण्यात आले ?
(1) खेडे
(2) शहर
(3) जिल्हा
(4) राज्य
Under 'Lead Bank' scheme, Lead banks were asked to adopt
(1) Village
(2) Town
(3) District
(4) State
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (जिल्हा) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• बँकिंग क्षेत्राचा ग्रामीण भागात विस्तार करण्यासाठी एफ.के.एफ. नरीमन समिती आणि धनंजयराव गाडगीळ अभ्यास गटाच्या शिफारशीनुसार आरबीआयने डिसेंबर 1969 मध्ये 'लीड बँक योजना' (Lead Bank Scheme) सुरू केली.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• या योजनेअंतर्गत प्रत्येक व्यापारी बँकेला एक विशिष्ट 'जिल्हा' (District) दत्तक देण्याचे निश्चित करण्यात आले.
• लीड बँकेने त्या जिल्ह्याचा समग्र आर्थिक व पतपुरवठा सर्व्हे करून 'जिल्हा पत योजना' (District Credit Plan) तयार करणे आणि इतर सर्व वित्तीय संस्थांशी समन्वय साधणे बंधनकारक होते.
• महत्त्वाची तथ्ये
• जिल्हा सल्लागार समितीच्या (DCC) माध्यमातून लीड बँक संपूर्ण जिल्ह्यातील शेती व लघुउद्योगांच्या कर्जवाटपावर देखरेख ठेवते.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• लीड बँक योजनेचा मूळ घटक 'जिल्हा' आहे; 'खेडे' (गाव) हा 1989 च्या सेवा क्षेत्र दृष्टिकोनाचा (Service Area Approach) घटक आहे.
• इतर पर्याय
• गाव (पर्याय 1), शहर (पर्याय 2) किंवा राज्य (पर्याय 4) हे लीड बँक योजनेचे दत्तक घटक नव्हते.
• महत्त्वाची टीप: 1969 च्या 'लीड बँक' योजनेअंतर्गत व्यापारी बँकांना पत नियोजनासाठी 'जिल्हा' दत्तक घेण्याचे सांगण्यात आले होते.
The correct answer is Option C (District).
Key Points:
• Core Concept
• The Lead Bank Scheme (LBS) was introduced by the Reserve Bank of India in December 1969 based on the recommendations of the F.K.F. Nariman Committee and the Gadgil Study Group on Organizational Framework for the Implementation of Social Objectives.
• Why Correct
• Under the Scheme, a specific commercial bank was designated as the 'Lead Bank' for an allocated District (which served as the administrative unit).
• The designated Lead Bank was tasked with acting as a consortium leader to survey credit needs, prepare District Credit Plans (DCP), coordinate branch expansion with other financial institutions, and monitor developmental credit through District Consultative Committees (DCC).
• Key Details
• Metropolitan cities like Mumbai, Kolkata, and Delhi were excluded from the Lead Bank Scheme.
• Exam Traps
• Do not confuse Lead Bank Scheme (where the basic unit is the District) with the Service Area Approach (introduced in 1989, where semi-urban/rural branches adopt clusters of Villages).
• Other Options
• Village (Option 1) is the unit of the Service Area Approach.
• Town (Option 2) and State (Option 4) were never the administrative units for the Lead Bank model.
• Key Takeaway: Under the Lead Bank Scheme (1969), commercial banks were designated to adopt a specific 'District' as the unit of credit planning.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
नॅशनेल इन्स्टीट्यूट ऑफ न्युट्रीशन या संस्थेच्या शिफारशी नुसा...
आपत्ती व्यवस्थापनाकरिता कोणत्या उपग्रहाचा उपयोग करण्यात येतो...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :