केंद्र सरकारच्या राज्यांना निर्देश देण्याच्या अधिकारात या गोष्टींचा समावेश होतो.
अ. लष्करी दृष्टया महत्त्वाच्या दळणवळणाच्या साधनांचे बांधकाम आणि दुरुस्ती
ब. राज्यातील काही लोक वापरत असलेल्या भाषेला मान्यता
क. राज्यामधील रेल्वेमार्गांचे संरक्षण
ड. मार्गदर्शक तत्त्वांची अंमलबजावणी
इ. राज्य सूचीतील विषयांवर केलेल्या कायद्यांची अंमलबजावणी
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
केंद्र सरकारच्या राज्यांना निर्देश देण्याच्या अधिकारात या गोष्टींचा समावेश होतो.
अ. लष्करी दृष्टया महत्त्वाच्या दळणवळणाच्या साधनांचे बांधकाम आणि दुरुस्ती
ब. राज्यातील काही लोक वापरत असलेल्या भाषेला मान्यता
क. राज्यामधील रेल्वेमार्गांचे संरक्षण
ड. मार्गदर्शक तत्त्वांची अंमलबजावणी
इ. राज्य सूचीतील विषयांवर केलेल्या कायद्यांची अंमलबजावणी
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
The Union Government's power of giving directions to the States includes
a. Construction and maintenance of means of communication which are of military importance.
b. Recognition of language spoken by a section of population of a State.
c. Protection of Railways within the State.
d. Implementation of Directive Principles.
e. Implementation of laws made on subjects in the State List.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अ, ब, क) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 257 अन्वये केंद्राचे निर्देश: घटनेच्या कलम 257(2) नुसार राष्ट्रीय किंवा लष्करी दृष्टीने महत्त्वाच्या दळणवळणाच्या साधनांचे बांधकाम व देखभाल करण्याबाबत केंद्र सरकार राज्याला निर्देश देऊ शकते (अ).
• रेल्वेचे संरक्षण: कलम 257(3) नुसार राज्यातील रेल्वेमार्गांच्या संरक्षणासाठी आवश्यक त्या उपाययोजना करण्याचे निर्देश केंद्र सरकार राज्याला देऊ शकते (क).
• भाषेची मान्यता: संविधानाच्या कलम 347 अंतर्गत राज्यातील पुरेशा प्रमाणात बोलल्या जाणाऱ्या भाषेला अधिकृत मान्यता देण्याबाबत राष्ट्रपती राज्याला निर्देश देऊ शकतात (ब).
• इतर बाबी: मार्गदर्शक तत्त्वांची अंमलबजावणी (ड) किंवा राज्यसूचीतील कायद्यांची अंमलबजावणी (इ) यासाठी असे प्रशासकीय निर्देश जारी करण्याची तरतूद नाही. म्हणूनच अ, ब आणि क ही विधाने बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कलम 257 व 347 अन्वये केंद्र सरकार लष्करी दळणवळण, रेल्वे संरक्षण आणि भाषेची मान्यता या बाबींवर राज्यांना निर्देश देऊ शकते.
The correct answer is Option D (a, b, c).
Key Points:
• Executive Directions under Article 257: Under Article 257(2), the executive power of the Union extends to giving directions to a State regarding the construction and maintenance of means of communication declared to be of national or military importance (a).
• Protection of Railways: Under Article 257(3), the Centre can direct a State on measures to be taken for the protection of railways within the State (c).
• Language Recognition under Article 347: Under Article 347, the President may direct a State to officially recognize a language spoken by a substantial proportion of the population (b).
• Non-Applicable Directions: The Union cannot issue coercive constitutional directions under Part XI for implementing Directive Principles (d) or enforcing pure State List enactments (e). Therefore, statements (a), (b), and (c) are correct.
• Key Takeaway: Union directions to States cover military communications, railway protection (Article 257), and language recognition (Article 347).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
घटनेच्या कलम 82 मधील सध्याच्या तरतूदी प्रमाणे, राज्या-राज्या...
खालीलपैकी कोणत्या बाबी राज्याच्या महसुलाचा भाग नाहीत ? अ. जम...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?