काही पंचवार्षिक योजनांकरिता विकासाच्या उद्दीष्टांची टक्केवारी व प्रत्यक्षात आत्मसात विकासाची टक्केवारी पुढे दिली आहे. यातील कोणते विधान चुकीचे आहे ?
उद्दीष्ट प्रत्यक्षात
(1) प्रथम योजना (1951 - 56) 2.1 3.6
(2) चौथा योजना (1969 - 74) 5.7 2.05
(3) आठवी योजना (1992 - 97) 5.6 6.68
(4) दहावी योजना (2002 - 2007) 8.0 9.7
काही पंचवार्षिक योजनांकरिता विकासाच्या उद्दीष्टांची टक्केवारी व प्रत्यक्षात आत्मसात विकासाची टक्केवारी पुढे दिली आहे. यातील कोणते विधान चुकीचे आहे ?
उद्दीष्ट प्रत्यक्षात
(1) प्रथम योजना (1951 - 56) 2.1 3.6
(2) चौथा योजना (1969 - 74) 5.7 2.05
(3) आठवी योजना (1992 - 97) 5.6 6.68
(4) दहावी योजना (2002 - 2007) 8.0 9.7
The targeted percentage growth and the actual growth percentage for some plan periods are given below. Which amongst them is incorrect?
Target Actual
(1) First Plan (1951-56) 2.1 3.6
(2) Fourth Plan (1969-74) 5.7 2.05
(3) Eight Plan (1992 - 97) 5.6 6.68
(4) Tenth Plan (2002 - 2007) 8.0 9.7
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (दहावी योजना (2002 - 2007) उद्दीष्ट: 8.0 प्रत्यक्षात: 9.7) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• भारतातील पंचवार्षिक योजनांमध्ये राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या वाढीचे उद्दिष्ट (Target) आणि प्रत्यक्ष साध्य (Actual) यांची तुलना केली जाते.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• प्रश्नात 'चुकीचे विधान' विचारले आहे:
• (1) पहिली योजना (1951-56): उद्दिष्ट 2.1%, प्रत्यक्षात 3.6% (यशस्वी योजना - बरोबर).
• (2) चौथी योजना (1969-74): उद्दिष्ट 5.7%, प्रत्यक्षात सुमारे 2.05% ते 3.3% (युद्ध व दुष्काळामुळे अयशस्वी - बरोबर).
• (3) आठवी योजना (1992-97): उद्दिष्ट 5.6%, प्रत्यक्षात 6.68% (सुधारणांनंतरची यशस्वी योजना - बरोबर).
• (4) दहावी योजना (2002-2007): उद्दिष्ट 8.0% होते, परंतु प्रत्यक्षात सुमारे 7.6% ते 7.8% विकासदर साध्य झाला. 9.7% हा विकासदर कधीही साध्य झाला नाही, त्यामुळे हे विधान चुकीचे आहे.
• महत्त्वाची तथ्ये
• दहाव्या योजनेत भारताने 7.6% चा उल्लेखनीय विकासदर गाठला, परंतु 9.7% ही आकडेवारी चुकीची आहे.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• 2006-07 मधील एका वर्षाचा वृद्धीदर 9% च्या वर गेला होता, परंतु संपूर्ण योजनेचा सरासरी दर 9.7% नव्हता.
• इतर पर्याय
• पर्याय 1, 2 आणि 3 मधील आकडेवारी अधिकृत अहवालांनुसार तंतोतंत जुळते.
• महत्त्वाची टीप: दहाव्या योजनेत 8.0% उद्दिष्टाच्या तुलनेत सुमारे 7.6% वाढ साध्य झाली; 9.7% ही आकडेवारी चुकीची आहे.
The correct answer is Option D (Tenth Plan (2002 - 2007) Target: 8.0 Actual: 9.7).
Key Points:
• Core Concept
• India's Five-Year Plans established target GDP growth rates against which actual macroeconomic performance was appraised.
• Why Correct
• The question requires identifying the INCORRECT entry:
• 1. First Plan (1951-56): Target 2.1%, Actual 3.6% (Success; correct pair).
• 2. Fourth Plan (1969-74): Target 5.7%, Actual ~2.05% to 3.3% (Severely undermined by the 1971 war, refugee influx, and oil shock; correct pair).
• 3. Eighth Plan (1992-97): Target 5.6%, Actual 6.68% (Post-reform boom; correct pair).
• 4. Tenth Plan (2002-07): Target was 8.0%, but actual growth achieved was approximately 7.6% to 7.8%, NOT 9.7%. A growth of 9.7% was never achieved in any plan.
• Hence, pair (4) is completely incorrect.
• Key Details
• The Tenth Plan performed well with ~7.6% growth, but listing 9.7% actual growth is a factual exaggeration.
• Exam Traps
• Do not confuse the Eleventh Plan's peak individual year growth rates (e.g., 9.57% in 2006-07) with the overall plan average.
• Other Options
• Pairs 1, 2, and 3 accurately report official Planning Commission growth statistics.
• Key Takeaway: The Tenth Plan (2002-07) targeted 8.0% growth and achieved ~7.6%, making the claim of 9.7% actual growth incorrect.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महाराष्ट्रातील काही खेड्यांनी ग्रामीण विकासाच्या विविध क्षेत...
सिमांत भुधारण वर्गात ________ पेक्षा कमी हेक्टर भुक्षेत्राचा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :