#24📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

सिमांत भुधारण वर्गात ________ पेक्षा कमी हेक्टर भुक्षेत्राचा समावेश होतो.

Marginal land holding category belongs to less than ________ hectare of land.
पर्याय (Options):
a
1 हेक्टर
1 hectare
✓ योग्य उत्तर
b
1.2 हेक्टर
1.2 hectare
c
1.5 हेक्टर
1.5 hectare
d
2.5 हेक्टर
2.5 hectare
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (1 हेक्टर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• भारताच्या कृषी जनगणनेनुसार शेती धारणक्षेत्रांचे (Land Holdings) पाच मुख्य गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• धारणक्षेत्रांचे अधिकृत वर्गीकरण पुढीलप्रमाणे आहे:
• 1. सीमांत शेतकरी (Marginal): 1 हेक्टरपेक्षा कमी (Less than 1.0 hectare).
• 2. लहान/अल्प शेतकरी (Small): 1 ते 2 हेक्टर.
• 3. निम-मध्यम (Semi-Medium): 2 ते 4 हेक्टर.
• 4. मध्यम (Medium): 4 ते 10 हेक्टर.
• 5. मोठे धारणक्षेत्र (Large): 10 हेक्टर व त्यापेक्षा जास्त.
• त्यामुळे सीमांत भूधारणा वर्गात '1 हेक्टरपेक्षा कमी' जमिनीचा समावेश होतो.
• महत्त्वाची तथ्ये
• भारतातील एकूण शेतजमिनींपैकी सुमारे 68% पेक्षा जास्त भूधारणे सीमांत प्रकारात मोडतात.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• सीमांत (1 हेक्टरपेक्षा कमी) आणि अल्पभूधारक (1 ते 2 हेक्टर) यातील भेद लक्षात ठेवावा.
• इतर पर्याय
• 1.2, 1.5 किंवा 2.5 हेक्टर हे कोणतेही अधिकृत वर्गीकरणाचे निकष नाहीत.
• महत्त्वाची टीप: भारतात 1 हेक्टरपेक्षा कमी शेतजमीन असलेल्या धारणक्षेत्राला 'सीमांत भूधारणा' म्हटले जाते.

The correct answer is Option A (1 hectare).

Key Points:
• Core Concept
• The Agricultural Census of India classifies operational agricultural landholdings into five distinct standard administrative categories.
• Why Correct
• Official holding classifications:
• 1. Marginal Holdings: Operational area less than 1.0 hectare (Below 2.47 acres).
• 2. Small Holdings: 1.0 to 2.0 hectares.
• 3. Semi-Medium Holdings: 2.0 to 4.0 hectares.
• 4. Medium Holdings: 4.0 to 10.0 hectares.
• 5. Large Holdings: 10.0 hectares and above.
• Hence, the marginal category strictly comprises holdings of less than 1 hectare.
• Key Details
• In India, marginal farmers represent over 68% of all operational agricultural holdings, underscoring extreme land fragmentation.
• Exam Traps
• Do not confuse 'Marginal' (less than 1 ha) with 'Small' (1 to 2 ha). The benchmark dividing marginal landholders is strictly 1.0 ha.
• Other Options
• Options 2 (1.2 ha), 3 (1.5 ha), and 4 (2.5 ha) do not demarcate any statutory operational holding bracket.
• Key Takeaway: Marginal land holdings are officially defined as agricultural landholdings of less than 1 hectare.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔