भारतीय राज्यघटनेची उद्देशपत्रिका ही
अ. राज्यघटनेचे हृदय
ब. राज्यघटनेचा आत्मा
क. राज्यघटनेचे डोके
ड. यापैकी नाही
योग्य पर्याय निवडा :
भारतीय राज्यघटनेची उद्देशपत्रिका ही
अ. राज्यघटनेचे हृदय
ब. राज्यघटनेचा आत्मा
क. राज्यघटनेचे डोके
ड. यापैकी नाही
योग्य पर्याय निवडा :
The Preamble of the Indian Constitution is the
a. Heart of the Constitution
b. Soul of the Constitution
c. Head of the Constitution
d. None of these
Choose the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त ब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्यघटनेचा आत्मा: घटना समितीचे प्रख्यात सदस्य पंडित ठाकूर दास भार्गव यांनी उद्देशपत्रिकेचे वर्णन करताना म्हटले होते: *'उद्देशपत्रिका हा राज्यघटनेचा सर्वात मौल्यवान भाग आहे. तो राज्यघटनेचा आत्मा (Soul of the Constitution) आहे. ती राज्यघटनेची किल्ली आहे.'*
• न्यायालयीन संदर्भ: सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश के. सुब्बाराव यांनी *गोलकनाथ खटल्यात (1967)* उद्देशपत्रिकेचा उल्लेख संविधानाचा आत्मा असा केला होता.
• महत्त्वाचा फरक: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कलम 32 ला (घटनात्मक उपायांचा अधिकार) राज्यघटनेचा *'हृदय आणि आत्मा'* (Heart and Soul) असे म्हटले होते. परंतु उद्देशपत्रिकेच्या संदर्भात केवळ 'आत्मा' हा शब्दप्रयोग प्रामुख्याने वापरला जातो.
• निष्कर्ष: आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (3) म्हणजेच 'फक्त ब' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: पंडित ठाकूरदास भार्गव यांनी उद्देशपत्रिकेला संविधानाचा 'सर्वात मौल्यवान भाग व आत्मा' म्हटले आहे.
The correct answer is Option C (Only b).
Key Points:
• Soul of the Constitution: Eminent Constituent Assembly member Pandit Thakur Das Bhargava described the Preamble with reverence: *'The Preamble is the most precious part of the Constitution. It is the soul of the Constitution. It is a key to the Constitution.'*
• Judicial Recognition: In the landmark Golaknath v. State of Punjab (1967) case, Chief Justice K. Subba Rao also referred to the Preamble as containing in a nutshell its ideals and its aspirations, often designated as the 'soul of the Constitution'.
• Contrast with Article 32: Dr. B.R. Ambedkar famously described Article 32 (Right to Constitutional Remedies) as the *'heart and soul of the Constitution'*. However, when specifically referring to the Preamble in standard constitutional commentary and MPSC convention, it is renowned as the 'Soul of the Constitution'.
• Key Result: Option 3 (Only b) is the official correct answer.
• Key Takeaway: Pandit Thakur Das Bhargava hailed the Preamble as the 'soul of the Constitution'.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
उच्च न्यायालयाच्या त्याखालच्या न्यायालयांवरील प्रशासकीय नियं...
'मार्गदर्शक तत्त्वे कोऱ्या चेकप्रमाणे आहेत ज्यांचे वटविणे बँ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?