#2📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

भारताचे संविधान 26 जानेवारी 1950 रोजी रुढ झाले. त्याबाबतीतील पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) हा दिनांक निवडण्यात आला कारण काँग्रेसने डिसेम्बर 1929 च्या लाहोरच्या अधिवेशनात पूर्ण स्वराज्याची मागणी मान्य केली व सर्व भारतीयांना आवाहन केले होते की हा दिवस प्रत्येक वर्षी स्वतंत्रता दिवस म्हणून पाळला जावा.
(b) संविधानाचे उगमस्थान अधिनियम 1935 मध्ये व अमेरिका, स्वित्झरलँड, आयरलैंड, ब्रिटेन, फ्राँस व स्पेन यांच्या संविधानात आहे.

The Constitution of India came into force on 26th January 1950. Which one of the following two statements about it is correct?
(a) The reason for choosing this date was that the Congress which had adopted Purna Swaraj resolution at Lahore in December 1929 had urged upon the Indians to observe 26th January as Independence Day every year.
(b) The sources of the Constitution are based on the Act of 1935 and the Constitutions of the United States of America, Switzerland, Ireland, Britain, France and Spain.

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
केवळ (b)
Only (b)
c
दोन्ही
Both
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (केवळ (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताच्या संविधानाची अंमलबजावणी व ऐतिहासिक पार्श्वभूमी:
• २६ जानेवारीचे ऐतिहासिक महत्त्व: डिसेंबर १९२९ मधील काँग्रेसच्या लाहोर अधिवेशनात पं. जवाहरलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली 'पूर्ण स्वराज्या'चा ठराव संमत करण्यात आला. त्यानुसार २६ जानेवारी १९३० हा दिवस देशभरात पहिला 'स्वातंत्र्य दिन' म्हणून साजरा करण्यात आला व पुढे दरवर्षी पाळला गेला. या दिवसाचे औचित्य साधून २६ जानेवारी १९५० रोजी राज्यघटना अंमलात आणली गेली.
• संविधानाचे स्त्रोत: विधान (b) चुकीचे आहे, कारण भारतीय राज्यघटनेने भारत सरकार कायदा १९३५, ब्रिटन, अमेरिका, आयर्लंड, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका, फ्रान्स, रशिया आदी देशांच्या संविधानांतून तरतुदी घेतल्या असल्या तरी स्पेन व स्वित्झर्लंड हे प्रमुख घटनात्मक स्त्रोत नाहीत.
• २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी घटना स्वीकृत झाली आणि २६ जानेवारी १९५० रोजी पूर्णतः लागू झाली.
• महत्त्वाची टीप: डिसेंबर १९२९ च्या लाहोर अधिवेशनातील पूर्ण स्वराज्याच्या घोषणेमुळे २६ जानेवारी १९३० हा स्वातंत्र्य दिन पाळला गेला होता, म्हणूनच २६ जानेवारी १९५० हा प्रजासत्ताक दिन निवडला गेला.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Historical Background of the Indian Constitution's Enforcement:
• Historical Significance of 26th January: At the Lahore session of the Indian National Congress in December 1929 under Jawaharlal Nehru's presidency, the historic 'Purna Swaraj' (Complete Independence) resolution was passed. It was decided that 26th January 1930 would be celebrated nationwide as the first 'Independence Day' (Poorna Swaraj Day), a custom observed annually until 1947. Hence, to commemorate this date, the Constitution came into effect on 26th January 1950.
• Sources of the Constitution: Statement (b) is inaccurate because while the Indian Constitution borrowed structural features heavily from the Government of India Act 1935, UK, USA, Ireland, Australia, Canada, USSR, Germany, South Africa, and France, constitutional provisions were not drawn from the Swiss or Spanish constitutions in any primary structural capacity recognized in standard sources.
• Adoption vs. Commencement: The Constitution was formally adopted by the Constituent Assembly on 26th November 1949 and commenced fully on 26th January 1950.
• Key Takeaway: 26th January was chosen for Constitution Day to commemorate the 1930 declaration of Purna Swaraj from the 1929 Lahore Session.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔