#4📅 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 1 (भाषा)(2018) +1 गुण

'दशा' हा शब्द पुढीलपैकी कोणत्या वाक्यांमध्ये उपयोगात आणून त्यांचे पुनर्लेखन करता येईल ?
(अ) सततच्या मेहनतीने त्याची परिस्थिती सुधारत गेली.
(ब) जमिनीवरच्या सतरंजीची सुते निघाली होती.
(क) वडिलांच्या मतानुसार, आता त्याच्या नशिबाचे ग्रह चांगले होते.
(ड) हरवलेल्या पुस्तकाच्या शोधात त्याने दाहीदिशा पालथ्या घातल्या.
पर्यायी उत्तरे :

पर्याय (Options):

(अ) आणि (ब)

(ब) आणि (क)

(अ), (ब) आणि (क)

✓ योग्य उत्तर

(ब), (क) आणि (ड)

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((अ), (ब) आणि (क)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 'दशा' हा एक बहुअर्थी (अनेकार्थी) शब्द आहे. त्याचे विविध अर्थ खालीलप्रमाणे आहेत:
• स्थिती किंवा अवस्था
• वस्त्राच्या टोकाची सुते किंवा धागे (झाली/झालर)
• ज्योतिषशास्त्रानुसार नशिबाची अथवा ग्रहांची स्थिती (उदा. ग्रहदशा)
• (अ) मधील 'परिस्थिती' च्या जागी 'दशा' वापरता येतो.
• (ब) मधील 'सतरंजीची सुते' या अर्थाने 'दशा' शब्द चपखल बसतो.
• (क) मधील 'ग्रहांची स्थिती/नशीब' यासाठी 'ग्रहदशा/दशा' शब्द वापरला जातो.
• (ड) मध्ये 'दिशा' (दाहीदिशा) हा शब्द असून त्याचा 'दशा' या शब्दाशी संबंध नाही.
• महत्त्वाची टीप: 'दशा' या शब्दाचे तीन अर्थ होतात: अवस्था/स्थिती, वस्त्राची सुते आणि ग्रहांची अनुकूल/प्रतिकूल स्थिती.

The correct answer is Option C ((अ), (ब) आणि (क)).

Key Points:
• The word 'दशा' (Dasha) has multiple distinct meanings (अनेकार्थी शब्द) in Marathi:
• परिस्थिती किंवा अवस्था (condition/state).
• कापडाच्या किंवा वस्त्राच्या टोकाची सुते (fringes / frayed threads of cloth).
• ग्रहांची स्थिती किंवा नशीब (astrological planetary influence/fortune).
• In (अ), 'परिस्थिती' can be replaced by 'दशा' (उदा. त्याची दशा सुधारत गेली).
• In (ब), 'सुते' refers to fringes/threads, for which 'सतरंजीच्या दशा निघाल्या होत्या' is valid.
• In (क), 'नशिबाचे ग्रह' relates to astrological period/condition, expressed as 'ग्रहदशा' or 'दशा चांगली होती'.
• In (ड), 'दाहीदिशा' refers to directions ('दिशा'), which is an entirely different word from 'दशा'.
• Key Takeaway: 'दशा' is a polysemous word meaning condition/state, frayed threads/fringes of cloth, or planetary fortune.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 11 मि. वाचन

नाम व नामांचे प्रकार: सामान्यनाम, विशेषनाम, भाववाचक नाम व धातुसाधित नामे

प्रत्यक्षात असणाऱ्या किंवा कल्पनेने जाणलेल्या वस्तूंना, प्राण्यांना, ठिकाणांना किंवा त्यांच्या गुणधर्मांना दिलेल्या नावा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 10 मि. वाचन

सर्वनाम व त्याचे ६ प्रकार (पुरुषवाचक, दर्शक, संबंधी, प्रश्नार्थक, अनिश्चित व आत्मवाचक)

नामाचा वारंवार होणारा पुनरुच्चार टाळण्यासाठी नामाच्या जागी येणाऱ्या विकारी शब्दाला 'सर्वनाम' (Pronoun) म्हणतात. मराठीत ए...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 10 मि. वाचन

विशेषण व त्याचे प्रकार: गुण, संख्या, सार्वनामिक, धातुसाधित व विधी/अधिविशेषण

नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या विकारी शब्दाला 'विशेषण' म्हणतात. विशेषणाचे ३ मुख्य प्रका...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

क्रियापद व त्याचे प्रकार: सकर्मक, अकर्मक, द्विकर्मक, संयुक्त, प्रयोजक, शक्य व भावकर्तुक

वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला 'क्रियापद' (Verb) म्हणतात. क्रियापदाच्या मूळ रूपाला 'धातू' (Root) म्हणता...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

अविकारी शब्द (अव्यये): क्रियाविशेषण, शब्दयोगी, उभयान्वयी व केवलप्रयोगी अव्यय

लिंग, वचन, पुरुष किंवा विभक्तीमुळे ज्या शब्दांच्या रूपात कोणताही बदल (विकार) होत नाही, त्यांना 'अविकारी शब्द' किंवा 'अव्...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #3

'मी मी म्हणणे' या वाक्प्रचाराचा अर्थ पुढीलपैकी काय ?

पुढील प्रश्न #5

पुढील काव्यपंक्ती कोणत्या शब्दशक्तीचे उदाहरण आहे ? "अंबरगत प...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड