विधान (A): भारतामध्ये आदेश काढण्याचे सर्वोच्च न्यायालयाचे व उच्च न्यायालयांचे अधिकार क्षेत्र समान आहे.
विधान (R) : सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालय दोन्हीही बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेक्षण व अधिकारपृच्छा हे आदेश काढू शकतात.
विधान (A): भारतामध्ये आदेश काढण्याचे सर्वोच्च न्यायालयाचे व उच्च न्यायालयांचे अधिकार क्षेत्र समान आहे.
विधान (R) : सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालय दोन्हीही बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेक्षण व अधिकारपृच्छा हे आदेश काढू शकतात.
Statement (A): The writ jurisdiction of the Supreme Court and High Courts in India is same.
Statement (R) Both, the Supreme Court and the High Court can issue the writs of Habeas Corpus, Mandamus, prohibition, certiorari and Quo warranto.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (विधान (A) चुकीचे परंतु (R) हे बरोबर.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्राधिकलेखांचे अधिकारक्षेत्र (कलम ३२ वि. कलम २२६):
• विधान (A): सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांचे प्राधिकलेख (Writs) काढण्याचे अधिकारक्षेत्र समान नाही. उच्च न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा व्यापक आहे; कारण सर्वोच्च न्यायालय केवळ मूलभूत हक्कांच्या उल्लंघनासाठी कलम ३२ अन्वये प्राधिकलेख काढू शकते, तर उच्च न्यायालय कलम २२६ अन्वये मूलभूत हक्कांसह इतर कोणत्याही कायदेशीर हक्कासाठीही प्राधिकलेख काढू शकते. त्यामुळे विधान (A) चुकीचे आहे.
• विधान (R): सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालय दोन्हीही बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेक्षण आणि अधिकारपृच्छा हे पाचही प्राधिकलेख काढू शकतात. त्यामुळे विधान (R) बरोबर आहे.
• म्हणून विधान (A) चुकीचे परंतु (R) बरोबर आहे (पर्याय क्रमांक 4).
• महत्त्वाची टीप: उच्च न्यायालयाचे प्राधिकलेख अधिकारक्षेत्र (कलम २२६) सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा (कलम ३२) अधिक व्यापक आहे, कारण ते इतर कायदेशीर अधिकारांसाठीही आदेश काढू शकते.
The correct answer is Option D (Statement (A) is false but (R) is true.).
Key Points:
• Comparison of Writ Jurisdictions (Article 32 vs Article 226):
• Statement (A): The writ jurisdictions are NOT the same. High Court writ jurisdiction under Article 226 is wider than that of the Supreme Court under Article 32. The Supreme Court can issue writs ONLY for the enforcement of Fundamental Rights, whereas High Courts can issue writs for Fundamental Rights AS WELL AS for 'any other purpose' (ordinary legal rights). Moreover, territorial reach differs. Hence, (A) is False.
• Statement (R): Both the Supreme Court and High Courts can issue the five prerogative writs: Habeas Corpus, Mandamus, Prohibition, Certiorari, and Quo-Warranto. Hence, (R) is True.
• Statement (A) is false but (R) is true (Option 4).
• Key Takeaway: Writ jurisdiction under Article 226 (High Court) is broader than Article 32 (Supreme Court) as High Courts can issue writs for ordinary legal rights too.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
केन्द्र-राज्य संबंधाबाबतच्या शिफारशीसंबंधी योग्य जोडी ओळखा :...
मंत्री परिषदेसंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान सत्य नाही ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?