#67📅 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO)(2018) +1 गुण

केन्द्र-राज्य संबंधाबाबतच्या शिफारशीसंबंधी योग्य जोडी ओळखा :
आयोग/समिती - शिफारस

Identify the correct pair with regard to the recommendation of center-state relations
पर्याय (Options):
a
सरकारिया आयोग - अखिल भारतीय सेवा रद्द कराव्यात
Sarkaria Commission - All India Services should be abolished.
b
राजमन्नार समिती - आरोग्य, शिक्षण, अभियांत्रिकी आणि न्यायिक अशा अखिल भारतीय सेवा निर्माण कराव्यात.
Rajmannar Committee - New All India Services like health, education, engineering and judiciary should be created
c
पुंछी आयोग - अखिल भारतीय सेवा अधिक प्रबळ कराव्यात.
Punchhi Commission - All India Services should be strengthned
d
आनंदपूर साहिब ठराव - केन्द्राकडे फक्त संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार, दळणवळण आणि चलन इतकेच मर्यादित विषय असावेत.
Anandpur Sahib Resolution - Centre's jurisdiction should be restricted only to defence, Foreign affairs, Communication and Currency.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (आनंदपूर साहिब ठराव - केन्द्राकडे फक्त संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार, दळणवळण आणि चलन इतकेच मर्यादित विषय असावेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• केंद्र-राज्य संबंधांवरील समित्या आणि शिफारशी:
• पर्याय (१): सरकारिया आयोगाने (१९८३-८८) अखिल भारतीय सेवा अधिक मजबूत करण्याची व नवीन सेवा निर्माण करण्याची शिफारस केली होती, त्या रद्द करण्याची नाही (चूक).
• पर्याय (२): राजमन्नार समितीने (१९६९) अखिल भारतीय सेवा (IAS/IPS) रद्द करण्याची शिफारस केली होती (चूक).
• पर्याय (४): आनंदपूर साहिब ठरावाने (१९७३) स्पष्ट मागणी केली होती की केंद्र सरकारचे अधिकारक्षेत्र केवळ संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार, दळणवळण आणि चलन या चार विषयांपुरतेच मर्यादित असावे आणि इतर सर्व उर्वरित अधिकार राज्यांना असावेत (योग्य जोडी).
• त्यामुळे अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय क्रमांक (4) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९७३ च्या आनंदपूर साहिब ठरावाने केंद्राचे अधिकारक्षेत्र केवळ संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार, दळणवळण आणि चलन या चार विषयांपुरते मर्यादित ठेवण्याची शिफारस केली.

The correct answer is Option D (Anandpur Sahib Resolution - Centre's jurisdiction should be restricted only to defence, Foreign affairs, Communication and Currency.).

Key Points:
• Centre-State Relations Recommendations:
• Option (1): Sarkaria Commission (1983-88) strongly recommended STRENGTHENING All India Services (AIS), opposing their abolition (Incorrect pair).
• Option (2): Rajamannar Committee (1969) appointed by Tamil Nadu recommended ABOLISHING All India Services (IAS/IPS), rather than creating new ones (Incorrect pair).
• Option (3): While Punchhi Commission supported AIS in areas like health and education, Option (4) is the classic universally cited verbatim recommendation of the Anandpur Sahib Resolution.
• Option (4): The Anandpur Sahib Resolution (1973) passed by the Akali Dal demanded that the Centre's jurisdiction should be strictly confined to Defence, Foreign Affairs, Communications, and Currency, with all other residuary powers vested in the States (Correct pair).
• Matches Option (4) in the official final answer key.
• Key Takeaway: The 1973 Anandpur Sahib Resolution demanded restricting the Centre's jurisdiction strictly to Defence, Foreign Affairs, Communications, and Currency.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔