#66📅 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO)(2018) +1 गुण

खालील विधानांपैकी कोणते चुकीचे आहे ?

Which of the following statements is incorrect?
पर्याय (Options):
a
संविधानाने 10 व्या भागात कलम 244 अन्वये विशिष्ट प्रदेशांना अनुसूचित प्रदेश आणि आदिवासी प्रदेशाचा दर्जा देवून प्रशासनाच्या विशेष पद्धतीची तरतूद करण्यात आली आहे.
Article 244 in part X of the Constitution envisages a special system of administration for certain areas, designated as scheduled areas and tribal areas.
b
अनुसूचित प्रदेश आणि अनुसूचित जमातीच्या प्रदेशाचे प्रशासन आणि नियंत्रण याबाबतच्या तरतूदी 5 व्या परिशिष्टामध्ये आहेत.
The fifth Schedule deals with the Administration and control of Scheduled areas and Scheduled tribes.
c
आसाम, त्रिपूरा, मेघालय आणि मिझोराम या उत्तरपूर्वेकडील राज्यातील आदिवासी प्रदेशाच्या प्रशासनाबाबत तरतूदी 6 व्या परिशिष्टामध्ये आहेत.
The sixth Schedule deals with the administration of the tribal areas in the four North Eastern states of Assam, Tripura, Meghalaya and Mizoram.
d
एखादा प्रदेश 'अनुसूचित' घोषित करण्याचा अधिकार राज्यपालांना आहे.
The Governor is empowered to declare an area to be a Scheduled area.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (एखादा प्रदेश 'अनुसूचित' घोषित करण्याचा अधिकार राज्यपालांना आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अनुसूचित व आदिवासी क्षेत्रांचे प्रशासन:
• विधान (१): राज्यघटनेच्या भाग १० मधील कलम २४४ मध्ये अनुसूचित क्षेत्रे व आदिवासी क्षेत्रांच्या प्रशासनासाठी विशेष पद्धतीची तरतूद आहे (बरोबर).
• विधान (२): पाचवे परिशिष्ट आसाम, मेघालय, त्रिपुरा आणि मिझोराम व्यतिरिक्त इतर राज्यांमधील अनुसूचित क्षेत्रे व अनुसूचित जमातींच्या प्रशासनाशी संबंधित आहे (बरोबर).
• विधान (३): सहावे परिशिष्ट ईशान्येकडील चार राज्यांमधील (आसाम, मेघालय, त्रिपुरा, मिझोराम) आदिवासी क्षेत्रांच्या स्वायत्त प्रशासनाशी संबंधित आहे (बरोबर).
• विधान (४): कोणत्याही क्षेत्राला 'अनुसूचित क्षेत्र' (Scheduled Area) घोषित करण्याचा अधिकार भारताच्या राष्ट्रपतींना आहे (राज्यपालांशी सल्लामसलत करून), राज्यपालांना थेट नाही (चूक).
• त्यामुळे चुकीचे असलेले विधान पर्याय क्रमांक (4) आहे.
• महत्त्वाची टीप: पाचव्या परिशिष्टांतर्गत एखाद्या प्रदेशाला 'अनुसूचित क्षेत्र' घोषित करण्याचा अधिकार राज्यपालांना नसून राष्ट्रपतींना आहे.

The correct answer is Option D (The Governor is empowered to declare an area to be a Scheduled area.).

Key Points:
• Administration of Scheduled and Tribal Areas:
• Statement (1): Article 244 in Part X of the Constitution provides for the administration of Scheduled Areas and Tribal Areas (Correct).
• Statement (2): The Fifth Schedule deals with the administration and control of Scheduled Areas and Scheduled Tribes in states other than Assam, Meghalaya, Tripura, and Mizoram (Correct).
• Statement (3): The Sixth Schedule contains provisions for the administration of tribal areas in the four northeastern states of Assam, Meghalaya, Tripura, and Mizoram (AMTM) (Correct).
• Statement (4): Under Para 6 of the Fifth Schedule, the PRESIDENT is empowered to declare an area to be a Scheduled Area (or alter/increase its area in consultation with the Governor), NOT the Governor (Incorrect).
• Hence, statement (4) is incorrect and is the correct answer.
• Key Takeaway: The President is empowered to declare an area as a Scheduled Area under the Fifth Schedule, not the Governor.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔