#65📅 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO)(2018) +1 गुण

राष्ट्रपतीने 'आर्थिक आणीबाणी' घोषित केल्यास त्याचे खालीलपैकी कोणते परिणाम होतील?
(a) राष्ट्रपती नागरिकांचे सर्व मूलभूत अधिकार निलंबित करू शकतात.
(b) राष्ट्रपती सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांचे न्यायाधीश वगळून सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या वेतन आणि भत्त्यात कपात करू शकतात.
(c) राष्ट्रपती आर्थिक व्यवहारातील सुज्ञपणाच्या तत्त्वाचे पालन करण्यासंबंधी राज्याला आदेश देवू शकतात.
(d) राज्य विधिमंडळाने संमत केलेली सर्व अर्थ विधेयके राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवली जावू शकतात.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following will be the consequences of the proclamation of 'Financial Emergency' by the President?
(a) The President can suspend all the fundamental rights of the citizens.
(b) The President can reduce the salaries and allowances of government employees excluding the judges of Supreme Court and High Courts.
(c) The President can give directions to the state to observe the principles of Financial propriety.
(d) All money bills passed by the state legislature can be reserved for the consideration of President.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
विधाने (a), (b), (c) बरोबर आहेत.
Statements (a), (b), (c) are correct.
b
विधाने (b), (c), (d) बरोबर आहेत.
Statements (b), (c), (d) are correct.
c
विधाने (c), (d) बरोबर आहेत.
Statements (c), (d) are correct.
✓ योग्य उत्तर
d
विधाने (a), (b), (d) बरोबर आहेत.
Statements (a), (b), (d) are correct.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विधाने (c), (d) बरोबर आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आर्थिक आणीबाणीचे परिणाम (कलम ३६०):
• विधान (a): आर्थिक आणीबाणी दरम्यान नागरिकांचे कोणतेही मूलभूत अधिकार निलंबित करता येत नाहीत (मूलभूत अधिकार निलंबन केवळ राष्ट्रीय आणीबाणीत कलम ३५८ व ३५९ अंतर्गत होते) (चूक).
• विधान (b): कलम ३६०(४)(b) नुसार राष्ट्रपती सर्वोच्च व उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांसह सर्व सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या वेतनात व भत्त्यात कपात करण्याचे आदेश देऊ शकतात ('वगळून' हा शब्द चुकीचा आहे) (चूक).
• विधान (c): राष्ट्रपती आर्थिक व्यवहारातील औचित्य व सुज्ञपणाच्या (Canons of financial propriety) तत्त्वांचे पालन करण्याचे निर्देश राज्यांना देऊ शकतात (बरोबर).
• विधान (d): राज्य विधीमंडळाने संमत केलेली सर्व धनविधेयके राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवण्याचा आदेश दिला जाऊ शकतो (बरोबर).
• यावरून विधाने (c) आणि (d) बरोबर आहेत.
• त्यामुळे पर्याय क्रमांक (3) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: आर्थिक आणीबाणीत (कलम ३६०) न्यायाधीश व कर्मचाऱ्यांच्या वेतनात कपात होऊ शकते व धनविधेयके राखून ठेवली जातात; मूलभूत अधिकार निलंबित होत नाहीत.

The correct answer is Option C (Statements (c), (d) are correct.).

Key Points:
• Consequences of Financial Emergency (Article 360):
• Statement (a): Fundamental Rights CANNOT be suspended during a Financial Emergency (suspension of rights applies only under National Emergency Articles 358 & 359) (Incorrect).
• Statement (b): Under Article 360(4)(b), the President can issue directions for the reduction of salaries and allowances of all persons serving the Union, INCLUDING the judges of the Supreme Court and High Courts (the statement incorrectly claims 'excluding' judges) (Incorrect).
• Statement (c): The executive authority of the Union extends to giving directions to any State to observe such canons of financial propriety as specified in the directions (Correct).
• Statement (d): Directions may include a provision requiring all Money Bills or financial bills passed by the State legislature to be reserved for the consideration of the President (Correct).
• Therefore, statements (c) and (d) are correct.
• Matches Option (3).
• Key Takeaway: During Financial Emergency (Article 360), salaries of SC/HC judges can be reduced and State Money Bills reserved, but Fundamental Rights are never suspended.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔