महासराव
महासराव™

राज्य धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांबाबत खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा. अ. ती गैर-न्यायप्रविष्ट आहेत (न्यायप्रविष्ट नाहीत). ब. त्यांना नैतिक व राजकीय आधार आहेत. क. ती समूहाच्या कल्याणाला प्रोत्साहन देतात. ड. त्यांच्या अंमलबजावणीसाठी कायदे आवश्यक आहेत.

State the correct statements from the following about the Directive Principles of State Policy. A. These are non-justiciable. B. These have moral and political sanctions. C. They promote the welfare of the community. D. They require legislation for their implementation.
पर्याय (Options):
a
फक्त अ, ब, क
Only A, B, C
b
फक्त ब, क, ड
Only B, C, D
c
फक्त अ, ब, ड
Only A, B, D
d
अ, ब, क, ड
A, B, C, D
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय D (अ, ब, क, ड / A, B, C, D) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: भारतीय राज्यघटनेच्या भाग IV (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP) दिली आहेत (आयरलंडच्या घटनेवरून घेतलेली): १. विधान अ (बरोबर): कलम ३७ नुसार मार्गदर्शक तत्त्वे गैर-न्यायप्रविष्ट (Non-justiciable) आहेत; म्हणजेच त्यांच्या उल्लंघनाविरुद्ध न्यायालयात दाद मागता येत नाही. २. विधान ब (बरोबर): जरी त्यांना कायदेशीर अधिष्ठान नसले तरी त्यांना सर्वोच्च 'नैतिक आणि राजकीय पाठबळ' (Moral and Political Sanctions) असते. निवडणुकीत मतदारांना उत्तरदायी असल्यामुळे सरकार त्यांची उपेक्षा करू शकत नाही (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विधान). ३. विधान क (बरोबर): ही तत्त्वे सामाजिक आणि आर्थिक लोकशाही प्रस्थापित करून 'कल्याणकारी राज्याची' (Welfare State) निर्मिती करतात आणि संपूर्ण समाजाच्या हिताला प्रोत्साहन देतात. ४. विधान ड (बरोबर): मार्गदर्शक तत्त्वे स्वतःहून आपोआप लागू होत नाहीत; त्यांच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीसाठी संसदेला आणि राज्य विधीमंडळांना स्वतंत्र कायदे (Legislation) करावे लागतात (उदा. मनरेगा, प्रसूती लाभ कायदा, पंचायत राज कायदे). त्यामुळे चारही विधाने (A, B, C, D) राज्यशास्त्राच्या दृष्टीने पूर्णतः अचूक आहेत.
The correct answer is Option D (A, B, C, D). Detailed Step-by-Step Analysis: Directive Principles of State Policy (DPSP) enshrined in Part IV (Articles 36–51) of the Indian Constitution (borrowed from Ireland) exhibit the following fundamental characteristics: 1. Statement A (Correct): Under Article 37, DPSPs are explicitly non-justiciable, meaning they cannot be directly enforced by any court of law via writs. 2. Statement B (Correct): As observed by Dr. B. R. Ambedkar, although not legally enforceable, they possess immense moral, social, and political sanction from the electorate, acting as an instrument of instructions to the government. 3. Statement C (Correct): DPSPs aim at establishing social and economic democracy and constructing a Welfare State rather than a mere police state, directly advancing collective community welfare. 4. Statement D (Correct): DPSPs are non-self-executing; they require statutory enactment and budgetary appropriation by Parliament/State legislatures to translate into operational rights (e.g., Maternity Benefit Act, MGNREGA, Panchayati Raj Acts). Hence, all statements A, B, C, and D are valid.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔