#13📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper(2014) +1 गुण

(A) आणि (B) विधाने वाचून उत्तराचा योग्य पर्याय निवडा.
(A) ब्रिटिशकाळात भारतातील रेल्वेमार्ग सरकारी निधीतून बांधले गेले नाहीत.
(B) भारतातील रेल्वेमार्ग खाजगीरित्या उभारलेल्या निधीतून बांधण्यात आले, त्यामुळे इंग्लिश लोकांना भारतात भांडवल गुंतविण्याची संधी मिळाली.

Read the statements (A) and (B) and select the right answer option.
(A) The railways in India, during the British period were not built from the government funds.
(B) The railways in India were built with the funds raised privately, the English people thereby got the opportunity to invest their capital in India.

पर्याय (Options):

(A) चूक आहे (B) बरोबर आहे

(A) is false (B) is true

(A) बरोबर आहे (B) चूकीचे आहे

(A) is true (B) is false

(A) चूक आहे (B) देखील चूक आहे

(A) is false (B) is false too

(A) आणि (B) दोन्हीही बरोबर आहेत

Both (A) and (B) are true

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((A) आणि (B) दोन्हीही बरोबर आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतात रेल्वे मार्गांची निर्मिती सुरुवातीला ब्रिटिश सरकारच्या थेट तिजोरीतून न करता 'हमी पद्धती' (Guarantee System) द्वारे करण्यात आली.
• खाजगी ब्रिटिश कंपन्यांना (उदा. G.I.P. रेल्वे) भारतात रेल्वे सुरू करण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले आणि त्यांच्या भांडवली गुंतवणुकीवर ५% परताव्याची निश्चित हमी भारतीय महसुलातून देण्यात आली.
• यामुळे ब्रिटिश भांडवलदारांना भारतात विनाजोखीम नफा कमवण्यासाठी खाजगी भांडवल गुंतवण्याची मोठी संधी मिळाली.
• त्यामुळे विधाने (A) आणि (B) दोन्ही पूर्णपणे बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: भारतात रेल्वेची उभारणी हमी पद्धतीद्वारे खाजगी ब्रिटिश भांडवलातून करण्यात आली होती.

The correct answer is Option D (Both (A) and (B) are true).

Key Points:
• Indian Railways development in the 19th century began under the Guarantee System (1849-1869).
• The colonial state did not finance initial railway infrastructure from public treasury revenue.
• Instead, joint-stock private British companies (like Great Indian Peninsula Railway - GIPR) raised capital in London, and the British-Indian government guaranteed a risk-free 5% annual return backed by Indian taxpayers' money.
• This made railways a safe avenue for British finance capital investment in India (as analyzed by Dadabhai Naoroji and William Digby).
• Both statements (A) and (B) are true.
• Key Takeaway: British-era railways were built by private British capital secured by a guaranteed government interest rate.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #12

खालीलपैकी कोणता राष्ट्रीय शिक्षणाच्या चळवळीचा भारतीय राजकारण...

पुढील प्रश्न #14

लॉर्ड कॉर्नवॉलीसच्या संदर्भातील कोणती विधाने बरोबर आहेत ? (a...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड