#14📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper(2014) +1 गुण

लॉर्ड कॉर्नवॉलीसच्या संदर्भातील कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
(a) प्रशासन व्यवस्थेचे शुद्धीकरण केले.
(b) पोलीस यंत्रणेचे आधुनिकीकरण केले.
(c) दर वीस मैलावर पोलीस चौक्या बसविल्या.
(d) भारतीय लोकांना मोठ्या पदांवर नेमले.

Which statements are true in connection with Lord Cornwallis?
(a) Cleansing of administration.
(b) Modernisation of police system.
(c) Established Police Stations at every 20 miles.
(d) Appointed Indians on higher posts.

पर्याय (Options):

(a) आणि (b) फक्त

(a) and (b) only

(a), (b), (c) फक्त

(a), (b), (c) only

✓ योग्य उत्तर

(b), (c), (d) फक्त

(b), (c), (d) only

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a), (b), (c) फक्त) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लॉर्ड कॉर्नवॉलिस (१७८६-१७९३) याने 'कॉर्नवॉलिस कोड १७९३' द्वारे प्रशासकीय सुधारणा केल्या:
• त्याने ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांचा खाजगी व्यापार बंद करून त्यांचे पगार वाढवले व प्रशासकीय शुद्धीकरण केले.
• पोलिसांची आधुनिक रचना तयार करून जमीनदारांचे पोलीस अधिकार काढून घेतले.
• जिल्ह्यांचे सुमारे २० मैलांच्या पोलीस ठाण्यांमध्ये (थाना) विभाजन केले आणि प्रमुख म्हणून 'दारोगा' नेमला.
• कॉर्नवॉलिसचा भारतीयांवर अविश्वास होता, त्यामुळे त्याने सर्व उच्च पदांवर केवळ युरोपियनांची नेमणूक केली व भारतीयांना उच्च पदांवरून पद्धतशीरपणे वगळले.
• म्हणून (a), (b), (c) बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कॉर्नवॉलिसने पोलीस व प्रशासकीय सुधारणा केल्या, मात्र भारतीयांना उच्च पदांपासून दूर ठेवले.

The correct answer is Option B ((a), (b), (c) only).

Key Points:
• Lord Cornwallis (Governor-General 1786–1793) instituted major civil and administrative reforms (Cornwallis Code 1793).
• Administrative and Police Reforms:
• Cleansed the civil service by enforcing bans on private trade and raising salaries to curb corruption.
• Modernized the police administration, relieving Zamindars of policing duties.
• Divided districts into *thanas* / police circles of roughly 20 square miles under an Indian officer called *Daroga*.
• Cornwallis had deep distrust of Indians and systematically excluded Indians from all higher administrative, judicial, and military posts (Europeanization of Services).
• Thus, (a), (b), and (c) are true; (d) is false.
• Key Takeaway: Cornwallis modernized police and cleaned administration but excluded Indians from high posts.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #13

(A) आणि (B) विधाने वाचून उत्तराचा योग्य पर्याय निवडा. (A) ब्...

पुढील प्रश्न #15

पुढीलपैकी कोणती विधाने सर सय्यद अहमद खान यांची आहेत ? (a) आध...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड