पुढीलपैकी मराठीतील अव्ययीभाव सामासिक शब्द कोणता ?

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (प्रतिदिवशी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: जेव्हा सामासिक शब्दातील पहिले पद महत्त्वाचे असते आणि तो संपूर्ण जोडशब्द वाक्यात क्रियाविशेषण अव्ययासारखे काम करतो, तेव्हा त्यास 'अव्ययीभाव समास' म्हणतात. अव्ययीभाव समासात संस्कृत, फारसी-अरबी आणि मराठी शब्दांची उदाहरणे पाहायला मिळतात.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार पर्याय १ 'प्रतिदिवशी' हा योग्य मानला आहे. वास्तविक, 'प्रतिदिन' आणि 'आमरण' हे संस्कृत अव्ययीभाव आहेत, तर 'दररोज' हा फारसी अव्ययीभाव आहे. 'प्रतिदिवशी' या शब्दात 'प्रति' हा संस्कृत उपसर्ग असून 'दिवस' हा शब्द मराठी प्रत्ययासोबत वापरला आहे, जो मराठी भाषेच्या विशिष्ट प्रयोगातून अव्ययीभाव समासाचे कार्य करतो. मराठीत तयार झालेला हा संमिश्र शब्द म्हणून त्याला प्राधान्य दिले गेले आहे.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• दररोज: 'दर' हा फारसी-अरबी उपसर्ग आहे, त्यामुळे हा परभाषीय अव्ययीभाव समास आहे.
• प्रतिदिन: 'प्रति' हा संस्कृत उपसर्ग असून 'दिन' हा संस्कृत शब्द आहे, त्यामुळे हा तत्सम/संस्कृत अव्ययीभाव आहे.
• आमरण: 'आ' हा संस्कृत उपसर्ग आहे, हा देखील संस्कृत अव्ययीभाव समास आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: मराठीतील अस्सल अव्ययीभाव समासाची उदाहरणे गावोगाव, दारोदार, गल्लोगल्ली अशी द्विरुक्ती असणारी असतात. परंतु दिलेल्या पर्यायात संमिश्र प्रयोगामुळे 'प्रतिदिवशी' योग्य ठरतो.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: अव्ययीभाव समासात पहिले पद प्रमुख असते. दर, हर, बे हे फारसी तर आ, यथा, प्रति हे संस्कृत उपसर्ग आहेत.