#5📅 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा)(2025) +1 गुण

पुढील विरुद्ध अर्थी शब्दाची चुकीची जोडी कोणती ?

पर्याय (Options):

भाविक × बुद्धिप्रामाण्यवादी

दिव्य × पार्थिव

खेद × मोद

भ्रष्टाचार × खाबुगिरी

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (भ्रष्टाचार × खाबुगिरी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: दिलेल्या शब्दांमधून विरुद्धार्थी (Antonyms) शब्दांच्या जोड्या ओळखणे आणि चुकीची जोडी वेगळी काढणे, हा या प्रश्नाचा उद्देश आहे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: पर्याय ४ मधील 'भ्रष्टाचार × खाबुगिरी' ही जोडी चुकीची आहे. कारण भ्रष्टाचार आणि खाबुगिरी (लाचखोरी) हे दोन्ही शब्द एकमेकांचे समानार्थी (Synonyms) शब्द आहेत, विरुद्धार्थी नाहीत. प्रश्नात विरुद्धार्थी शब्दांची चुकीची जोडी विचारली असल्याने हा पर्याय योग्य ठरतो.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• भाविक × बुद्धिप्रामाण्यवादी: भाविक म्हणजे श्रद्धेने वागणारा, तर बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणजे केवळ बुद्धीला पटेल तेच मानणारा. ही योग्य विरुद्धार्थी जोडी आहे.
• दिव्य × पार्थिव: दिव्य म्हणजे स्वर्गीय/अलौकिक, आणि पार्थिव म्हणजे पृथ्वीवरील/लौकिक. ही योग्य विरुद्धार्थी जोडी आहे.
• खेद × मोद: खेद म्हणजे दुःख आणि मोद म्हणजे आनंद. ही देखील योग्य विरुद्धार्थी जोडी आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: 'खाबुगिरी' हा शब्द परीक्षेत अनेकदा 'लाच' किंवा 'भ्रष्टाचार' या अर्थाने वापरला जातो. शब्दांचे सूक्ष्म अर्थ आणि त्यांचे समानार्थी-विरुद्धार्थी संबंध अचूक माहीत असणे गरजेचे आहे.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: 'भ्रष्टाचार' आणि 'खाबुगिरी' हे समानार्थी शब्द आहेत; ते विरुद्धार्थी नाहीत.

The correct answer is Option D (भ्रष्टाचार × खाबुगिरी).

Key Points:
• संकल्पना: दिलेल्या शब्दांमधून विरुद्धार्थी (Antonyms) शब्दांच्या जोड्या ओळखणे आणि चुकीची जोडी वेगळी काढणे, हा या प्रश्नाचा उद्देश आहे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: पर्याय ४ मधील 'भ्रष्टाचार × खाबुगिरी' ही जोडी चुकीची आहे. कारण भ्रष्टाचार आणि खाबुगिरी (लाचखोरी) हे दोन्ही शब्द एकमेकांचे समानार्थी (Synonyms) शब्द आहेत, विरुद्धार्थी नाहीत. प्रश्नात विरुद्धार्थी शब्दांची चुकीची जोडी विचारली असल्याने हा पर्याय योग्य ठरतो.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
• भाविक × बुद्धिप्रामाण्यवादी: भाविक म्हणजे श्रद्धेने वागणारा, तर बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणजे केवळ बुद्धीला पटेल तेच मानणारा. ही योग्य विरुद्धार्थी जोडी आहे.
• दिव्य × पार्थिव: दिव्य म्हणजे स्वर्गीय/अलौकिक, आणि पार्थिव म्हणजे पृथ्वीवरील/लौकिक. ही योग्य विरुद्धार्थी जोडी आहे.
• खेद × मोद: खेद म्हणजे दुःख आणि मोद म्हणजे आनंद. ही देखील योग्य विरुद्धार्थी जोडी आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: 'खाबुगिरी' हा शब्द परीक्षेत अनेकदा 'लाच' किंवा 'भ्रष्टाचार' या अर्थाने वापरला जातो. शब्दांचे सूक्ष्म अर्थ आणि त्यांचे समानार्थी-विरुद्धार्थी संबंध अचूक माहीत असणे गरजेचे आहे.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

मराठी शब्दसंग्रह: समानार्थी, विरुद्धार्थी, म्हणी, वाक्प्रचार, अलंकारिक व समूहदर्शक शब्द

MPSC राज्यसेवा, गट ब व क संयुक्त परीक्षा, तलाठी व पोलीस भरतीमध्ये मराठी व्याकरणाइतकेच (किंबहुना जास्त) वेटेज शब्दसंग्रहा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

मराठी साहित्य: प्रसिद्ध लेखक, कवींची टोपणनावे, प्रसिद्ध ग्रंथ व ४ ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते

📚 मराठी साहित्य: लेखक, कवी, टोपणनावे, ग्रंथ व ज्ञानपीठ पुरस्कार MPSC राज्यसेवा, पोलीस भरती, तलाठी, PSI व सरळसेवा परीक्ष...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #4

शाळांतून सहशिक्षण दिले पाहिजे हा मुद्दा आता वादाचा नाही. या...

पुढील प्रश्न #6

पुढीलपैकी मराठीतील अव्ययीभाव सामासिक शब्द कोणता ?

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔