मौद्रिक धोरणाच्या संख्यात्मक साधनांची त्याच्या संबंधित उद्दिष्टांशी जुळणी करा.
संख्यात्मक साधने - उद्दिष्ट्ये
अ. बँकदर - i. RBI कडे ठराविक किमान रक्कम राखीव ठेवणे
ब. रोख राखीव गुणोत्तर - ii. RBI द्वारे पात्र रोख्यांची खरेदी-विक्री
क. वैधानिक रोखता प्रमाण - iii. पुनर्वटन दर
ड. खुल्या बाजारातील उलाढाल - iv. RBI कडे रोख, सोने आणि रोख्यांच्या स्वरूपात तरल मालमत्ता ठेवणे

Match the quantitative measures of monetary policy with its corresponding objectives.
Quantitative measures - Objectives
a. Bank rate - i. Maintaining certain minimum reserves with RBI
b. Cash reserve ratio - ii. Buying and selling eligible securities by RBI
c. Statutory liquidity ratio - iii. Rediscount rate
d. Open market operation - iv. Maintaining liquid assets in the form of cash, gold and securities with RBI

पर्याय (Options):
a
ii, iv, iii, i
ii, iv, iii, i
b
iii, i, iv, ii
iii, i, iv, ii
✓ योग्य उत्तर
c
iii, iv, i, ii
iii, iv, i, ii
d
i, iii, ii, iv
i, iii, ii, iv
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (iii, i, iv, ii) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. बँक दर (Bank Rate - अ): हा रिझर्व बँक व्यावसायिक बँकांच्या विनिमय बिलांचे ज्या दराने पुनर्वटन (Rediscount rate) करते तो दीर्घकालीन कर्जदर आहे -> अ - iii.
२. रोख राखीव गुणोत्तर (Cash Reserve Ratio - CRR - ब): व्यावसायिक बँकांना त्यांच्या निव्वळ मागणी व मुदत देयतेच्या (NDTL) ठराविक किमान रोख रक्कम RBI कडे अनिवार्यपणे रोख स्वरूपात ठेवावी लागते -> ब - i.
३. वैधानिक रोखता प्रमाण (Statutory Liquidity Ratio - SLR - क): बँकांना स्वतःकडे रोख, सोने किंवा मान्यताप्राप्त सरकारी रोख्यांच्या स्वरूपात तरल मालमत्ता (Liquid Assets) राखणे बंधनकारक असते -> क - iv.
४. खुल्या बाजारातील उलाढाल (Open Market Operations - OMO - ड): अर्थव्यवस्थेतील रोखता नियंत्रित करण्यासाठी RBI द्वारे सरकारी रोख्यांची खुल्या बाजारात खरेदी व विक्री करणे -> ड - ii.

अचूक क्रम: a-iii, b-i, c-iv, d-ii (पर्याय B).

The correct answer is Option B (iii, i, iv, ii).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. Bank Rate (a): Defined under Section 49 of the RBI Act as the standard rate at which RBI is prepared to buy or rediscount bills of exchange or commercial papers (iii).
2. Cash Reserve Ratio - CRR (b): The statutory fraction of Net Demand and Time Liabilities (NDTL) that commercial banks must maintain as liquid cash balances directly with the RBI (i).
3. Statutory Liquidity Ratio - SLR (c): The mandatory requirement for banks to maintain a designated percentage of NDTL in unencumbered liquid assets such as cash, gold, and approved government securities (iv).
4. Open Market Operations - OMO (d): The sale and purchase of government securities in the open market by the central bank to manage liquidity conditions (ii).

Matching Sequence: a-iii, b-i, c-iv, d-ii.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔