महासराव
महासराव™

भारतीय अर्थव्यवस्थेतील, 2004-05 नंतर दिसून येणारा मोठा बदल म्हणजे भारतीय शेतीतील कमी होत जाणारी शेतमजुरांची संख्या. याला कोणत्या प्रकारचा बदल म्हणता येईल ?

In Indian Economy, after 2004-05, number of workers in Indian agriculture are declining. What type of change it is ?
पर्याय (Options):
a
रोजगार क्षमतेतील बदल
Change in the employability
b
उत्पन्नातील बदल
Change in income
c
संरचनात्मक बदल
Structural change
✓ योग्य उत्तर
d
पायाभूत सुविधांमधील बदल
Change in the infrastructure
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय C (संरचनात्मक बदल / Structural change) आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: १. आर्थिक विकास सिद्धांतानुसार (जसे की आर्थर लुईस यांचे मॉडेल आणि सायमन कुझनेट्स यांचा सिद्धांत), जशी अर्थव्यवस्था विकसित होते तसा कामगारवर्ग पारंपरिक कृषी क्षेत्रातून उद्योग आणि सेवा क्षेत्राकडे स्थलांतरित होतो. या दीर्घकालीन स्थित्यंतराला 'संरचनात्मक बदल' (Structural Transformation / Structural Change) म्हणतात. २. भारतात २००४-०५ पर्यंत शेतीतील कामगारांची प्रत्यक्ष संख्या सतत वाढत होती. परंतु २००४-०५ नंतर भारतीय इतिहासात पहिल्यांदाच शेतीतील एकूण कामगारांची संख्या निरपेक्ष (absolute) आणि सापेक्ष (relative) अशा दोन्ही स्वरूपात वेगाने घटू लागली आणि बिगर-कृषी रोजगार (विशेषतः बांधकाम, सेवा) वाढले. ३. हा केवळ तात्कालिक किंवा रोजगाराच्या क्षमतेतील बदल नसून अर्थव्यवस्थेच्या मूलभूत रचनेतील (Structure of the Economy) ऐतिहासिक बदल आहे.
The correct answer is Option C (Structural change). Detailed Step-by-Step Analysis: 1. In developmental economics (e.g., Arthur Lewis's dual-sector model and Simon Kuznets's empirical findings), economic modernization is characterized by the reallocation of labor from low-productivity subsistence agriculture to higher-productivity manufacturing and services. 2. Up until 2004-05, the absolute headcount of agricultural workers in India continued to rise. Post-2004-05, for the first time in modern Indian history, the absolute number of agricultural workers began an uninterrupted secular decline, moving into non-farm sectors such as construction and services. 3. Because this represents a permanent compositional shift in the sectoral employment shares of the nation's workforce, it is fundamentally classified as a Structural Change.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔