#36📅 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar)(2022) +1 गुण

यादी I व यादी II मध्ये दिलेल्या मुद्द्यांची योग्य जोडी जुळवून खाली दिलेल्या संकेतातील योग्य पर्याय निवडा.
यादी - I (राज्यघटनेतील परिशिष्टे) :
a. दहावे परिशिष्ट
b. आठवे परिशिष्ट
c. पाचवे परिशिष्ट
d. सातवे परिशिष्ट

यादी - II (तरतूदी) :
1. अनुसूचित क्षेत्र आणि अनुसूचित जमातींचे प्रशासन व नियंत्रणा बाबत तरतूदी
2. पक्षांतरबंदी कायदा
3. राज्यसभेसाठी प्रत्येक राज्याला आणि केंद्रशासित प्रदेशाला वाटप केलेल्या जागा
4. केंद्र आणि राज्यांमध्ये अधिकारांचे वाटप करणारी सूची
5. संविधानात समाविष्ट असलेल्या भाषा

Match List - I with List - II and select the correct option from the codes given below.
List - I (Schedules in the Constitution):
a. Tenth Schedule
b. Eighth Schedule
c. Fifth Schedule
d. Seventh Schedule

List - II (Provisions):
1. Provisions relating to the administration and control of scheduled areas and scheduled tribes
2. Anti-defection law
3. Allocation of seats in the Rajya Sabha to the states and the union territories
4. Division of powers between the union and the states in terms of list
5. Languages included in the Constitution

पर्याय (Options):
a
a-2, b-3, c-5, d-1
a-2, b-3, c-5, d-1
b
a-2, b-5, c-1, d-4
a-2, b-5, c-1, d-4
✓ योग्य उत्तर
c
a-5, b-1, c-4, d-2
a-5, b-1, c-4, d-2
d
a-5, b-1, c-3, d-4
a-5, b-1, c-3, d-4
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (a-2, b-5, c-1, d-4) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेतील परिशिष्टे व त्यांतील तरतुदी:
• दहावे परिशिष्ट (Tenth Schedule): ५२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९८५ द्वारे जोडण्यात आले; पक्षांतरबंदी कायद्याशी (Anti-defection law) संबंधित → a जोडी २.
• आठवे परिशिष्ट (Eighth Schedule): संविधानात मान्यताप्राप्त २२ अधिकृत भाषांचा समावेश (मूळ संविधानात १४ भाषा होत्या) → b जोडी ५.
• पाचवे परिशिष्ट (Fifth Schedule): अनुसूचित क्षेत्रे आणि अनुसूचित जमातींचे प्रशासन व नियंत्रण यासंबंधी तरतुदी (अनुच्छेद २४४(१)) → c जोडी १.
• सातवे परिशिष्ट (Seventh Schedule): केंद्र आणि राज्यांमध्ये वैधानिक अधिकारांची विभागणी करणाऱ्या तीन सूची (संघ सूची, राज्य सूची, समवर्ती सूची - अनुच्छेद २४६) → d जोडी ४.
• (टीप: राज्यसभेतील जागांचे वाटप हे चौथ्या परिशिष्टात आहे).
• योग्य जोडी: a-2, b-5, c-1, d-4 (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: परिशिष्ट ५ = अनुसूचित क्षेत्रे, परिशिष्ट ७ = तीन सूची, परिशिष्ट ८ = २२ भाषा, परिशिष्ट १० = पक्षांतरबंदी कायदा.

The correct answer is Option B (a-2, b-5, c-1, d-4).

Key Points:
• Schedules of the Constitution of India:
• Tenth Schedule: Added by the 52nd Constitutional Amendment Act, 1985, containing provisions regarding disqualification on grounds of defection (Anti-defection law) → a matches 2.
• Eighth Schedule: Lists the 22 languages recognized by the Constitution (originally 14) → b matches 5.
• Fifth Schedule: Provisions relating to the administration and control of scheduled areas and scheduled tribes (Article 244(1)) → c matches 1.
• Seventh Schedule: Division of legislative powers between Union and States via three lists (Union List, State List, Concurrent List - Article 246) → d matches 4.
• (Note: Allocation of Rajya Sabha seats is in the Fourth Schedule).
• Matching pairs: a-2, b-5, c-1, d-4 (Option 2).
• Key Takeaway: Schedule 5 = Scheduled Areas, Schedule 7 = Lists/Federal Division, Schedule 8 = 22 Languages, Schedule 10 = Anti-Defection Law.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔