#102📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

प्रतिद्रव्य व कणीय प्रतिजनांच्या मधील परस्पर क्रिया मधून तयार होणाऱ्या दृष्य गुठळणाला असे म्हणतात.
(1) चूषण
(2) अवक्षेपण
(3) समूहन
(4) उर्णन

Interaction between antibody and particulate antigen that results in visible clumping is called
(1) Blotting
(2) Precipitation
(3) Agglutination
(4) Flocculation

पर्याय (Options):
a
चूषण
Blotting
b
अवक्षेपण
Precipitation
c
समूहन
Agglutination
✓ योग्य उत्तर
d
उर्णन
Flocculation
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (समूहन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• समूहन (Agglutination) ची संकल्पना: जेव्हा विशिष्ट प्रतिद्रव्ये (Antibodies) आणि कणीय प्रतिजने (Particulate Antigens - जसे की जीवाणू किंवा तांबड्या रक्तपेशी) यांच्यात अभिक्रिया घडून येते आणि त्यांचे उघड्या डोळ्यांना दिसणारे गुठळ्यांसारखे जाळे तयार होते, तेव्हा त्या क्रियेला समूहन (Agglutination) म्हणतात.
• नैदानिक उपयोग: रक्तगट तपासणी (ABO आणि Rh Blood Grouping), विषमज्वरासाठीची विडाल चाचणी (Widal Test) यामध्ये हीच पद्धत वापरली जाते.
• इतर संकल्पनांशी तुलना:
• अवक्षेपण (Precipitation): यामध्ये विरघळणारे (Soluble) प्रतिजन प्रतिद्रव्यांशी संयोग पावून न विरघळणारा साका तयार होतो.
• उर्णन (Flocculation): अवक्षेपणाचाच एक प्रकार, ज्यामध्ये साका तळाशी न बसता द्रव्यात तरंगता राहतो (उदा. सिफिलीससाठीची VDRL चाचणी).
• ब्लॉटिंग (Blotting): प्रथिने किंवा डीएनए नायट्रोसेल्युलोज कागदावर स्थानांतरित करण्याचे तंत्र.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: आयोगाने पर्याय क्र. (३) (समूहन) हेच अचूक उत्तर दिले आहे.
• महत्त्वाची टीप: प्रतिद्रव्ये आणि कणीय प्रतिजनांच्या संयोगातून निर्माण होणाऱ्या दृश्य गुठळ्यांच्या क्रियेला 'समूहन' (Agglutination) म्हणतात.

The correct answer is Option C (Agglutination).

Key Points:
• Agglutination Reaction (समूहन): In immunology, Agglutination refers specifically to the visible clumping together of particulate antigens (such as RBCs, whole bacterial cells, or latex beads coated with antigens) when cross-linked with their specific bivalent or multivalent antibodies.
• Applications: Widely utilized in ABO and Rh blood typing tests, the Widal test for typhoid diagnosis, and diagnostic latex agglutination kits.
• Comparison with Other Terms:
• Precipitation (अवक्षेपण): Interaction between antibodies and soluble antigens, resulting in an insoluble visible precipitin lattice, not particulate clumping.
• Flocculation (उर्णन): Formation of a fluffy precipitate over a narrow antigen-antibody concentration zone (e.g., VDRL test for syphilis).
• Blotting (चूषण): Molecular techniques (Western, Southern, Northern) used to transfer macromolecules to membranes.
• Official Key: Agglutination corresponds to Option (3).
• Key Takeaway: Agglutination is the visible clumping reaction between antibodies and particulate antigens.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔