#103📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

सर्वात योग्य पर्याय निवडा.
बहुतेक सर्व वनस्पती उती संवर्धन ह्या प्रकाश संश्लेषणासाठी असतात.
(1) सक्रिय
(2) निष्क्रिय
(3) अक्षम
(4) नियंत्रित

Choose the most appropriate answer.
Most of plant tissue cultures are photosynthetically
(1) active
(2) inactive
(3) incompetent
(4) controlled

पर्याय (Options):
a
सक्रिय
active
b
निष्क्रिय
inactive
c
अक्षम
incompetent
✓ योग्य उत्तर
d
नियंत्रित
controlled
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अक्षम) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• उती संवर्धनाची शरीरक्रियात्मक रचना: वनस्पती उती संवर्धन (Plant Tissue Culture) प्रक्रियेत पेशी आणि कॅलस यांची वाढ बाह्य कृत्रिम पोषक माध्यमावर (उदा. MS Medium) केली जाते.
• प्रकाश संश्लेषणातील अक्षमता: पोषक माध्यमामध्ये ऊर्जेचा मुख्य स्रोत म्हणून सुक्रोज (साखर) आधीच मुबलक प्रमाणात पुरवले जात असल्याने, संवर्धित पेशींमधील हरितलवके (Chloroplasts) पूर्णपणे विकसित होत नाहीत आणि RuBisCO विकराची क्रिया मंदावलेली असते; त्यामुळे या पेशी स्वतःचे अन्न स्वतः तयार करण्यासाठी प्रकाश संश्लेषणाच्या दृष्टीने अक्षम (Incompetent) असतात.
• सक्षमीकरण: जेव्हा या वनस्पतींना लॅबमधून बाहेर काढून त्यांचे दृढीकरण (Hardening) केले जाते, तेव्हाच त्या हळूहळू प्रकाश संश्लेषणासाठी सक्षम बनतात.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: आयोगाने पर्याय क्र. (३) (अक्षम / Incompetent) हे अचूक उत्तर निश्चित केले आहे.
• महत्त्वाची टीप: पोषक माध्यमात सुक्रोज असल्याने इन-विट्रो उती संवर्धनातील बहुतांश वनस्पती पेशी प्रकाश संश्लेषणासाठी अक्षम (Incompetent) असतात.

The correct answer is Option C (incompetent).

Key Points:
• Physiology of Plant Tissue Culture: In in-vitro micropropagation and plant tissue culture (PTC), cells, calli, and shoot cultures grow under heterotrophic or mixotrophic conditions.
• Photosynthetic Incompetence: Because standard culture media (such as Murashige and Skoog / MS medium) are heavily supplemented with exogenous carbon and energy sources (predominantly 2-3% sucrose), the cultured cells have underdeveloped chloroplasts, suppressed RuBisCO enzyme activity, and non-functional photosynthetic apparatus, rendering them photosynthetically incompetent.
• Transition Phase: Cultured plantlets only develop functional photosynthetic competence during the subsequent acclimatization and hardening phases before being transferred to soil.
• Official Key: The official MPSC revised final key establishes Option (3) ('incompetent' / अक्षम) as the correct answer.
• Key Takeaway: Plant tissue cultures are photosynthetically incompetent in-vitro due to reliance on exogenous sucrose in the nutrient media.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)

लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔