#36📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

भारतीय राज्यघटनातील तरतुदीनुसार धार्मिक मूलभूत हक्काचे अनुषंगाने खालीलपैकी कोणत्या तरतूदी घटनादत्त आहेत ?
(a) धार्मिक मूलभूत हक्क केवळ भारतीय नागरिक उपभोगू शकतो.
(b) धार्मिक आचरणाशी संबंधित आर्थिक, वित्तीय राजकीय कृत्ये राज्य यंत्रणा कायद्याद्वारे नियंत्रित करु शकेल.
(c) सार्वजनिक स्वरुपाच्या हिंदु धार्मिक संस्था सर्व भारतीय नागरीकांना खुले करुन देण्याचा कायदा राज्य यंत्रणेला करता येईल.
(d) कृपाण धारण करणे ही शीख धर्म पाळण्याची बाब समजण्यात येईल.

In the context of right to freedom of religion which of the following provisions are constitutionally tenable under Indian Constitution ?
(a) Right to freedom of religion can be enjoyed only by the citizen of India.
(b) State can make a law restricting any economic, financial or political activities associated with the religious practices.
(c) State can make a law for throwing open Hindu religious institutions of public character to all the Indian citizens.
(d) Carrying of kripan shall be deemed to be professing of a Sikh religion under Constitution.

पर्याय (Options):
a
(b), (d)
(b), (d)
✓ योग्य उत्तर
b
(a), (b), (c), (d)
(a), (b), (c), (d)
c
(a), (b), (c)
(a), (b), (c)
d
कोणतेही अनुज्ञेय नाही
None is tenable
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((b), (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) चे विश्लेषण: चुकचे. धार्मिक स्वातंत्र्याचे हक्क (कलम 25 व 26) हे भारतीय नागरिक आणि परदेशी व्यक्ती दोघांनाही उपलब्ध आहेत, केवळ नागरिकांना नव्हे.
• विधान (b) चे विश्लेषण: सत्य. कलम 25(2)(a) नुसार राज्याला धार्मिक आचरणाशी जोडलेली आर्थिक, वित्तीय किंवा इतर सेक्युलर कृत्ये नियंत्रित करण्याचा अधिकार आहे.
• विधान (c) चे विश्लेषण: अतांत्रिक/अचूकतेचा अभाव. कलम 25(2)(b) नुसार सार्वजनिक स्वरूपाच्या हिंदू धार्मिक संस्था सर्व हिंदूंसाठी (सर्व जाती-जमातींसाठी) खुले करण्याचा अधिकार आहे, सर्व भारतीय नागरिकांसाठी नव्हे.
• विधान (d) चे विश्लेषण: सत्य. कलम 25 चे स्पष्टीकरण (Expl. I) नुसार शीख धर्माच्या अनुयायांनी 'कृपान' बाळगणे हा त्यांच्या धार्मिक आचरणाचा भाग मानला गेला आहे.
• निष्कर्ष: विधाने (b) आणि (d) पूर्णपणे घटनादत्त आणि सत्य आहेत, त्यामुळे पर्याय (1) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम 25 अंतर्गत धार्मिक स्वातंत्र्य परदेशी लोकांनाही असते; राज्याला आर्थिक कृत्ये नियंत्रित करता येतात आणि शीख कृपान बाळगू शकतात.

The correct answer is Option A ((b), (d)).

Key Points:
• Analysis of Statement (a): False. The Right to Freedom of Religion under Articles 25 and 26 is available to *both* citizens and non-citizens (foreigners).
• Analysis of Statement (b): True. Under Article 25(2)(a), the State can regulate or restrict any economic, financial, political, or other secular activity associated with religious practices.
• Analysis of Statement (c): True (with nuance). Article 25(2)(b) permits social welfare and reform or the throwing open of Hindu religious institutions of a public character to all classes and sections of Hindus (not necessarily *all* Indian citizens universally without the Hindu institutional classification).
• Analysis of Statement (d): True. Explanation I to Article 25 explicitly states that the wearing and carrying of kirpans shall be deemed to be included in the profession of the Sikh religion.
• Conclusion: Statements (b) and (d) are unequivocally tenable, making option (1) the official choice.
• Key Takeaway: Article 25 applies to non-citizens too, allows regulation of secular economic/political religious activities, and explicitly protects carrying kirpans for Sikhs.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔